Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, các môn đệ thưa với Đức Giê-su rằng : “Bây giờ Thầy nói rõ, chứ không còn dùng dụ ngôn nào nữa. 30 Giờ đây, chúng con nhận ra là Thầy biết hết mọi sự, và Thầy không cần phải có ai hỏi Thầy. Vì thế, chúng con tin Thầy từ Thiên Chúa mà đến.” 31 Đức Giê-su đáp : “Bây giờ anh em tin à? 32 Này đến giờ -và giờ ấy đã đến rồi- anh em sẽ bị phân tán mỗi người một ngả và để Thầy cô độc một mình. Nhưng Thầy không cô độc đâu, vì Chúa Cha ở với Thầy. 33 Thầy nói với anh em những điều ấy, để trong Thầy anh em được bình an. Trong thế gian, anh em sẽ phải gian nan khốn khó. Nhưng can đảm lên ! Thầy đã thắng thế gian.”

Đó là Lời Chúa

 

Theo Daniel Esparza, trong bản tin ngày 17/05/2026 của tạp chí Aleteia, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã phê chuẩn việc thành lập Ủy ban Liên bộ về Trí tuệ Nhân tạo, một cơ quan mới của Vatican nhằm điều phối phản ứng của Giáo hội đối với một trong những vấn đề văn hóa và đạo đức cấp bách nhất hiện nay.

Quyết định này được chính thức hóa trong một sắc lệnh ngày 12 tháng 5, được công bố ngày 16 tháng 5 và được ký bởi Hồng Y Michael Czerny, người đứng đầu Bộ Phát triển Toàn diện Con người. Tài liệu này chỉ ra sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, việc sử dụng rộng rãi nó và những tác động tiềm tàng của nó đối với “con người và toàn thể nhân loại”.

Cốt lõi của sáng kiến này là mối quan tâm quen thuộc trong giáo huấn xã hội Công Giáo: phẩm giá của mỗi con người, đặc biệt là trong mối liên hệ với sự phát triển toàn diện của con người.

Theo thông tin từ Vatican News, ủy ban sẽ tập hợp các đại diện từ bảy cơ quan của Vatican: Bộ Phát triển Toàn diện Con người, Bộ Giáo lý Đức tin, Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông, Học viện Giáo hoàng về Sự sống, Học viện Giáo hoàng về Khoa học và Học viện Giáo hoàng về Khoa học Xã hội.

Trong năm đầu tiên, Bộ Phát triển Toàn diện Con người sẽ điều phối công việc của ủy ban. Sau đó, vai trò lãnh đạo có thể luân phiên giữa các cơ quan tham gia theo nhiệm kỳ một năm có thể gia hạn, với việc Đức Giáo Hoàng quyết định cơ quan nào sẽ dẫn dắt giai đoạn tiếp theo.

Theo sắc lệnh, cơ quan điều phối sẽ giúp thúc đẩy sự hợp tác và trao đổi thông tin về các dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo, bao gồm cả các chính sách về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong Tòa Thánh. Văn bản cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của “đối thoại, hiệp thông và tham gia”.

Ủy ban này được thành lập theo Praedicate Evangelium, hiến pháp tông đồ điều chỉnh Giáo triều Rô-ma, cho phép người đứng đầu các bộ phận thành lập các ủy ban liên bộ khi một vấn đề liên quan đến trách nhiệm của nhiều văn phòng Vatican.

Cơ quan mới này dựa trên những công việc gần đây của Vatican trong lĩnh vực này. Vào tháng 1 năm 2025, Bộ Giáo lý Đức tin và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã công bố Antiqua et Nova, một ghi chú về mối quan hệ giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người.

Trí tuệ nhân tạo cũng nổi lên như một chủ đề quan trọng trong những năm đầu triều đại của Giáo hoàng Leo XIV. Vào ngày 10 tháng 5, chỉ vài ngày sau khi được bầu, ngài đã nói với các Hồng Y rằng việc lựa chọn tên của ngài được lấy cảm hứng từ Đức Leo XIII, người có thông điệp Rerum Novarum đề cập đến những biến động của cuộc cách mạng kỹ nghệ.

Ngày nay, Đức Leo XIV gợi ý, Giáo hội đang đối mặt với một bước ngoặt khác: một cuộc cách mạng công kỹ thuật đặt ra những câu hỏi cấp bách về phẩm giá con người, công lý và lao động.

 

Nicole Winfield thuộc hãng tin Associated Press, trong bản tin ngày 16 tháng 5 năm 2026, cho biết: Tòa Thánh Vatican đang chuẩn bị cho việc công bố thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, một văn kiện dự kiến sẽ đề cập đến trí tuệ nhân tạo và nhấn mạnh cách tiếp cận dựa trên đạo đức đối với kỹ thuật này, ưu tiên phẩm giá con người, các mối quan hệ xã hội và hòa bình.

Các viên chức Vatican cho biết Đức Leo đã ký văn kiện này vào thứ Sáu, đúng 135 năm sau ngày vị Giáo hoàng cùng tên, Đức Giáo Hoàng Leo XIII, ký thông điệp quan trọng nhất của mình, “Rerum Novarum”, hay Tân Sự. Văn kiện đó đề cập đến quyền của người lao động, giới hạn của chủ nghĩa tư bản và nghĩa vụ mà các quốc gia và người sử dụng lao động phải gánh vác đối với người lao động khi cuộc Cách mạng kỹ nghệ đang diễn ra.

Thông điệp này đã trở thành nền tảng của tư tưởng xã hội Công Giáo hiện đại, và vị Giáo hoàng hiện tại đã trích dẫn nó liên quan đến cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI), mà ngài tin rằng đặt ra những câu hỏi mang tính sống còn tương tự như cuộc Cách mạng Kỹ nghệ đã đặt ra hơn một thế kỷ trước. Thông điệp mới dự kiến sẽ đặt vấn đề AI trong bối cảnh giáo huấn xã hội của Giáo hội, bao gồm cả các vấn đề như lao động, công lý và hòa bình.

“Tôi nghĩ rằng Giáo Hội Công Giáo, theo nhiều cách, sẽ là người lớn trong các cuộc tranh luận về cách chúng ta sẽ tích hợp AI vào phần còn lại của xã hội,” Meghan Sullivan, giáo sư triết học tại Đại học Notre Dame, người điều hành viện đạo đức của trường, cho biết. “Chắc chắn, Đức Giáo Hoàng sẽ là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho phẩm giá con người trong các cuộc thảo luận này.”

Chỉ vài ngày sau khi được bầu vào năm 2025, Đức Leo đã nói với các Hồng Y đã đưa ngài lên làm Giáo hoàng rằng Giáo Hội Công Giáo có trách nhiệm với thế giới phải cống hiến “kho tàng giáo huấn xã hội” của mình để đối diện với những thách thức do AI đặt ra đối với “phẩm giá con người, công lý và lao động”. Đức Giáo Hoàng người Mỹ, một người học chuyên ngành toán học và nổi tiếng là hay lướt điện thoại, có thể sẽ đề cập đến vấn đề này vào cuối tuần này, vì Vatican vào Chúa nhật kỷ niệm ngày truyền thông xã hội của mình với một thông điệp dành riêng cho cái giá mà con người phải trả trong cuộc chạy đua trí tuệ nhân tạo (AI). Trong thông điệp được công bố hồi đầu năm nay, Đức Giáo Hoàng Leo cảnh báo về sự cần thiết phải bảo tồn các mối quan hệ thực sự giữa con người trước những “người bạn” chatbot, thiên tài của con người trước âm nhạc và video được hỗ trợ bởi AI, và thực tế của con người trước những video giả mạo (deepfake) được tạo ra bởi AI.

Việc công bố rộng rãi thông điệp này, dự kiến trong những tuần tới, có thể sẽ trở thành một điểm nóng mới giữa Đức Giáo Hoàng Leo, người sinh ra ở Chicago, và chính quyền Trump, vốn đã coi sự phát triển nhanh chóng của AI là vấn đề chiến lược kinh tế và an ninh quốc gia quan trọng. Hoa Kỳ đã kiên quyết bác bỏ các nỗ lực điều chỉnh quốc tế nhằm kiềm chế AI, và trong nước, chính quyền Trump đã loại bỏ các rào cản hành chính làm chậm sự phát triển của nó.

Văn kiện này được ký kết khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump kết thúc chuyến thăm Trung Quốc, trong đó có các hoạt động kinh doanh liên quan đến AI. Cùng đi với Trump trên chuyên cơ Air Force One còn có Elon Musk, người sở hữu nền tảng mạng xã hội X với chatbot AI Grok, và CEO của Nvidia, Jensen Huang, người gần đây đã nhận được sự chấp thuận của liên bang để bán chip AI H200 cho người mua Trung Quốc.

Vatican muốn lên tiếng và đóng góp giá trị của mình vào cuộc tranh luận về AI

Kể từ khi bùng nổ AI bắt đầu với sự ra mắt của ChatGPT, khả năng đáng kinh ngạc của kỹ thuật này đã làm kinh ngạc cả thế giới. Các công ty kỹ thuật đã chạy đua để phát triển các hệ thống AI tốt hơn ngay cả khi các chuyên gia cảnh báo về những rủi ro của nó, từ các mối đe dọa hiện hữu nhưng xa vời như AI nổi loạn vượt khỏi tầm kiểm soát đến các vấn đề hàng ngày như sự thiên vị trong các hệ thống tuyển dụng thuật toán.

Năm ngoái, Liên Hiệp Quốc đã thông qua một kiến trúc quản trị mới để kiềm chế AI sau những nỗ lực đa phương trước đó, bao gồm các hội nghị thượng đỉnh về AI do Anh, Hàn Quốc và Pháp tổ chức, chỉ dẫn đến những cam kết không ràng buộc. Liên hiệp Châu Âu năm 2024 đã thông qua Đạo luật Trí tuệ Nhân tạo của riêng mình, áp dụng cách tiếp cận dựa trên rủi ro cho các quy tắc về AI.

Vatican đã tìm cách đóng góp tiếng nói của mình vào cuộc tranh luận, đưa ra các hướng dẫn đạo đức cho việc ứng dụng AI trong các lĩnh vực từ chiến tranh đến giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Lời kêu gọi cơ bản là kỹ thuật phải được sử dụng như một công cụ bổ sung, chứ không phải thay thế, trí tuệ con người.

Tòa Thánh Vatican cũng đã cảnh báo về tác động môi trường của cuộc chạy đua AI, nhắc lại “lượng năng lượng và nước khổng lồ” cần thiết cho các trung tâm dữ liệu AI và sức mạnh tính toán.

“Có gần một tỷ rưỡi người Công Giáo trên thế giới, vì vậy chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ lý do để chú ý,” Thomas Harmon, giáo sư thần học tại Đại học St. Thomas ở Houston, cho biết. “Nhưng ngoài những con số, Giáo Hội Công Giáo có một truyền thống sâu sắc và tinh tế trong việc suy nghĩ thấu đáo về ý nghĩa của việc làm người.”

Năm 2020, Vatican đã kêu gọi các công ty kỹ thuật ký vào một cam kết về AI, được gọi là Lời kêu gọi Rome về Đạo đức AI, trong đó, ngoài những điều khác, đã tóm tắt một số nguyên tắc cốt lõi để điều chỉnh AI, bao gồm tính toàn diện, trách nhiệm giải trình, tính công bằng và quyền riêng tư. Microsoft, IBM và Cisco nằm trong số các công ty tư nhân đã ký kết.

Trong những năm cuối đời, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã kêu gọi một hiệp ước quốc tế để điều chỉnh trí tuệ nhân tạo (AI), nói rằng những rủi ro của kỹ thuật thiếu các giá trị nhân bản như lòng trắc ẩn, lòng thương xót, đạo đức và sự tha thứ là quá lớn để chỉ dựa vào đạo đức của các nhà nghiên cứu và phát triển AI.

Ngài cũng đã sử dụng thẩm quyền của mình đối với Nhóm Bảy nước, phát biểu tại một phiên họp đặc biệt về những mối nguy hiểm và triển vọng của AI vào năm 2024. Tại đó, Đức Phanxicô nói rằng các chính trị gia phải đi đầu trong việc đảm bảo AI vẫn lấy con người làm trung tâm, để các quyết định về thời điểm sử dụng vũ khí hoặc thậm chí các công cụ ít gây chết người hơn luôn do con người đưa ra. Cuối cùng, ngài kêu gọi cấm sử dụng vũ khí tự động gây chết người, thường được gọi là "robot sát thủ".

Đức Giáo Hoàng Leo am hiểu về AI và quan tâm đến hòa bình, sự thật và các mối quan hệ giữa con người.

Trong nội bộ, Đức Leo đã cảnh báo các linh mục không nên sử dụng AI để viết bài giảng, nhưng ngài cũng đã lên tiếng về những tác động rộng hơn của AI đối với hòa bình thế giới, lao động và ý nghĩa thực tại. Đối với vị giáo hoàng dòng Augustinô, khả năng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) trong việc đưa thông tin sai lệch và lừa dối thông qua hình ảnh deepfake là điều đặc biệt đáng lo ngại, bởi vì việc tìm kiếm sự thật là một yếu tố cơ bản trong đời sống tâm linh của dòng tu ngài.

Trong bài phát biểu tại một hội nghị về AI vào tháng 6 năm 2025, Đức Giáo Hoàng Leo đã thừa nhận những đóng góp của trí tuệ nhân tạo tạo sinh đối với chăm sóc sức khỏe và khám phá khoa học. Nhưng ngài đặt câu hỏi về “những hậu quả có thể xảy ra đối với sự cởi mở của nhân loại đối với sự thật và cái đẹp, đối với khả năng đặc biệt của chúng ta trong việc nắm bắt thực tại”.

Đức Giáo Hoàng Leo, người luôn nhấn mạnh lời kêu gọi hòa bình, cũng kêu gọi giám sát cách thức trí tuệ nhân tạo đang được sử dụng và phát triển trong chiến tranh ở Trung Đông và Ukraine, nơi các hệ thống vũ khí tự động đang sử dụng mọi thứ từ máy bay không người lái đến các nền tảng trên biển và trên mặt đất.

“Những gì đang xảy ra ở Ukraine, ở Gaza và các vùng lãnh thổ Palestine, ở Lebanon và ở Iran minh họa cho sự phát triển phi nhân tính của mối quan hệ giữa chiến tranh và các công nghệ mới trong một vòng xoáy hủy diệt”, ngài nói tuần trước tại Đại học La Sapienza, trường đại học lớn nhất châu Âu.

 

Khi sự mong chờ ngày càng tăng cao đối với thông điệp giáo hoàng đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, những giáo huấn gần đây đã hé lộ những đường nét trong cách tiếp cận của Giáo Hội Công Giáo đối với trí tuệ nhân tạo.

Jonah McKeown của hãng tin EWTNNews, trong bản tin ngày 15 tháng 5 năm 2026, nhận định rằng: Đức Giáo Hoàng Leo XIII nổi tiếng với sự tham gia của ngài vào những thay đổi xã hội sâu sắc của cuộc cách mạng kỹ nghệ, đặc biệt là thông qua thông điệp năm 1891 của ngài, Rerum Novarum.

Người kế nhiệm của ngài, Đức Giáo Hoàng Leo XIV, đã chọn tên giáo hoàng của mình, một phần vì mong muốn giải quyết những gì ngài gọi là “cuộc cách mạng kỹ nghệ” tiếp theo — những phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) “đặt ra những thách thức mới cho việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và lao động.”

Mặc dù chưa được Vatican công bố, thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo trong triều đại của ngài sẽ sớm được ban hành và dự kiến sẽ đề cập đến những thách thức đạo đức mà trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra và những hậu quả sâu sắc mà nó có thể gây ra đối với công việc của con người, các mối quan hệ xã hội và phẩm giá của con người.

Trong khi thế giới chờ đợi thêm hướng dẫn về AI từ Đức Thánh Cha, đây là tóm tắt một số thành phần quan trọng nhất trong phản ứng của Giáo hội cho đến nay đối với hiện tượng AI.

Tháng 2 năm 2020: Lời kêu gọi của Rome về đạo đức AI

Học viện Giáo hoàng về Sự sống đã ban hành “Lời kêu gọi của Rome về đạo đức AI” vào năm 2020, và một số công ty kỹ thuật toàn cầu lớn, bao gồm Microsoft và Cisco, đã ký cam kết. Tài liệu tương đối ngắn gọn này kêu gọi việc sử dụng AI một cách có đạo đức, được hướng dẫn bởi các nguyên tắc minh bạch, bao gồm, trách nhiệm giải trình, công bằng, độ tin cậy, an ninh và quyền riêng tư. Tài liệu lưu ý rằng AI phải phục vụ tất cả mọi người mà không phân biệt đối xử, tránh bóc lột và giúp mọi người phát triển khả năng của chính họ. “Khi chúng ta thiết kế và lên kế hoạch cho xã hội tương lai, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo phải tuân theo các hình thức hành động hướng đến xã hội, sáng tạo, kết nối, hiệu quả, có trách nhiệm và có khả năng tác động tích cực đến đời sống cá nhân và xã hội của các thế hệ trẻ,” bản cam kết nêu rõ.

Tháng 1 năm 2025: Antiqua et Nova

Hướng dẫn chuyên sâu nhất mà Vatican đã cung cấp cho đến nay về trí tuệ nhân tạo có thể được tìm thấy trong Antiqua et Nova (“cũ và mới”), một tài liệu dài khoảng 30 trang được ban hành dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô vào tháng 1 năm 2025.

Tài liệu này đối lập bản chất quan hệ và tìm kiếm sự thật của nhân loại với các hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện đại, hoạt động chủ yếu thông qua nhận dạng mẫu và thiếu các chiều cạnh sáng tạo, tâm linh và đạo đức của tư duy con người.

Kêu gọi một khuôn khổ đạo đức mạnh mẽ để hướng dẫn sự phát triển và triển khai trí tuệ nhân tạo, tài liệu chỉ ra một số cạm bẫy tiềm tàng của sự phát triển trí tuệ nhân tạo và nhấn mạnh rằng kỹ thuật này phải luôn tôn trọng và thúc đẩy phẩm giá vốn có của mỗi con người. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo nên thúc đẩy chúng ta “đánh giá lại một cách mới mẻ về tất cả những gì thuộc về con người,” tài liệu nói thêm.

Tháng 5 năm 2025: Bài phát biểu trước Hồng Y đoàn

Lần đầu tiên Đức Giáo Hoàng Leo đề cập công khai đến trí tuệ nhân tạo (AI) là vào ngày thứ hai ngài nhậm chức Giáo hoàng, trong bài phát biểu trước Hồng Y đoàn:

“Trong thời đại của chúng ta, Giáo hội trao tặng cho mọi người kho tàng giáo huấn xã hội của mình để đáp lại một cuộc cách mạng kỹ nghệ khác và những phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, những điều đặt ra những thách thức mới cho việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và lao động.”

Tháng 6 năm 2025: Thông điệp gửi Hội nghị thường niên lần thứ hai về Trí tuệ nhân tạo, Đạo đức và Quản trị doanh nghiệp

Trong bài phát biểu tại một hội nghị ở Rome, Đức Giáo Hoàng Leo lưu ý rằng việc thừa nhận và tôn trọng những gì là đặc trưng riêng của con người, đặc biệt là phúc lợi của trẻ em, là điều thiết yếu trong việc thảo luận về bất cứ khuôn khổ đạo đức thích hợp nào cho việc quản trị AI. Con đường phía trước “bao gồm việc xem xét đến hạnh phúc của con người không chỉ về vật chất, mà còn cả về trí tuệ và tinh thần; nó có nghĩa là bảo vệ phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người và tôn trọng sự giàu có về văn hóa và tinh thần cũng như sự đa dạng của các dân tộc trên thế giới. Cuối cùng, lợi ích hay rủi ro của trí tuệ nhân tạo phải được đánh giá chính xác theo tiêu chí đạo đức cao hơn này,” ngài nói.

Tháng 6 năm 2025: Bài phát biểu trước các bên tham gia Năm Thánh các Chính phủ

Trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo chính trị, Đức Giáo Hoàng Leo nhấn mạnh rằng “cuộc sống cá nhân của chúng ta có giá trị lớn hơn bất kỳ thuật toán nào, và các mối quan hệ xã hội cần không gian để phát triển vượt xa những khuôn mẫu hạn chế mà bất cứ cỗ máy vô hồn nào có thể đóng gói sẵn.”

Đức Giáo Hoàng tiếp tục: “Mặt khác, trí nhớ của chúng ta mang tính sáng tạo, năng động, có khả năng tạo ra, có thể kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai trong một cuộc tìm kiếm ý nghĩa sống động và hiệu quả, với tất cả những hàm ý đạo đức và hiện sinh mà điều này kéo theo.”

Tháng 7 năm 2025: Thông điệp gửi Hội nghị Thượng đỉnh Trí tuệ Nhân tạo vì Điều tốt đẹp năm 2025

Trong một thông điệp do Hồng Y Pietro Parolin, quốc vụ khanh, gửi đến các thành viên tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Trí tuệ Nhân tạo vì Điều tốt đẹp năm 2025. Năm 2025, ngài nhắc lại rằng trí tuệ nhân tạo (AI) phải được phát triển và sử dụng vì lợi ích chung, đảm bảo phục vụ lợi ích của toàn nhân loại.

Đức Giáo Hoàng nói: “Mặc dù AI có thể mô phỏng các khía cạnh của lý luận con người và thực hiện các nhiệm vụ cụ thể với tốc độ và hiệu quả đáng kinh ngạc, nhưng nó không thể sao chép khả năng phân định đạo đức hoặc khả năng hình thành các mối quan hệ chân thành. Do đó, sự phát triển của những tiến bộ kỹ thuật như vậy phải đi đôi với sự tôn trọng các giá trị nhân bản và xã hội, khả năng phán xét với lương tâm trong sáng và sự gia tăng trách nhiệm của con người”.

Tháng 11 năm 2025: Thông điệp gửi Diễn đàn các nhà phát triển AI

Trong thông điệp này gửi đến hội nghị dành cho các nhà phát triển AI được tổ chức tại Vatican, Đức Giáo Hoàng Leo bày tỏ lòng biết ơn đối với “tất cả những ai, thông qua nghiên cứu, tinh thần kinh doanh và tầm nhìn mục vụ, tìm cách đảm bảo rằng các kỹ thuật mới nổi vẫn hướng tới phẩm giá của con người và lợi ích chung”. Trích dẫn Antiqua et Nova, Đức Giáo Hoàng Leo lưu ý rằng trí tuệ nhân tạo (AI), giống như mọi phát minh của con người, đều bắt nguồn từ khả năng sáng tạo mà Thiên Chúa đã trao phó cho tất cả mọi người:

“Do đó, Giáo hội kêu gọi tất cả những người xây dựng AI hãy trau dồi sự phân định đạo đức như một phần cơ bản trong công việc của họ — để phát triển các hệ thống phản ánh công lý, tình liên đới và lòng tôn kính chân thành đối với sự sống.”

Tháng 11 năm 2025: Thông điệp của Đức Thánh Cha Leo XIV gửi các thành viên tham dự Đại hội Quốc tế của Học viện Giáo hoàng về Sự sống: “Trí tuệ nhân tạo và Y học: Thách thức của Nhân phẩm”

Phát biểu tại một hội nghị y tế, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng để đảm bảo sự tiến bộ thực sự trong lĩnh vực y tế, “điều bắt buộc là nhân phẩm con người và lợi ích chung phải luôn là những ưu tiên kiên định đối với tất cả mọi người, cả cá nhân và các tổ chức công cộng.”

Đức Giáo Hoàng nói: “Thật dễ dàng nhận ra tiềm năng phá hoại của kỹ thuật và thậm chí cả nghiên cứu y học khi chúng được đặt vào phục vụ các hệ tư tưởng phản nhân loại. … Từ quan điểm này, tôi coi sự tận tâm của các bạn trong việc khám phá tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong y học là vô cùng quan trọng”.

“Nếu trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ phẩm giá con người và việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiệu quả, chúng ta phải đảm bảo rằng nó thực sự nâng cao cả các mối quan hệ giữa người với người và chất lượng chăm sóc được cung cấp.”

Tháng 11 năm 2025: Buổi tiếp kiến với các đại biểu tham dự Hội nghị “Phẩm giá của trẻ em và thanh thiếu niên trong thời đại trí tuệ nhân tạo”

“Trẻ em và thanh thiếu niên đặc biệt dễ bị thao túng thông qua các thuật toán AI có thể ảnh hưởng đến quyết định và sở thích của chúng. Điều cần thiết là cha mẹ và các nhà giáo dục phải nhận thức được những động thái này, và cần phát triển các công cụ để giám sát và hướng dẫn sự tương tác của giới trẻ với Kỹ thuật,” Đức Giáo Hoàng Leo phát biểu tại một hội nghị về phúc lợi của trẻ em trong thời đại AI. Trên hết, trẻ vị thành niên cần được hướng dẫn trong việc sử dụng AI thông qua “những nỗ lực giáo dục hàng ngày, liên tục”, ngài nói.

Các chính phủ và các tổ chức quốc tế có trách nhiệm thiết kế và thực hiện các chính sách bảo vệ phẩm giá của trẻ vị thành niên trong kỷ nguyên AI này, ngài nói. Điều này bao gồm việc cập nhật các luật bảo vệ dữ liệu hiện hành để giải quyết những thách thức mới do các kỹ thuật mới nổi đặt ra, và thúc đẩy các tiêu chuẩn đạo đức cho việc phát triển và sử dụng AI.

Tháng 11 năm 2025: Bài phát biểu trực tiếp trước giới trẻ tại Hội nghị Thanh niên Công Giáo Quốc gia ở Indianapolis

Phát biểu qua liên kết trực tiếp với hàng ngàn người trẻ, Đức Giáo Hoàng Leo đã trả lời câu hỏi của một thanh niên về cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một cách có trách nhiệm, nói với cậu rằng điều đó có nghĩquan trọng của con người: AI sẽ không phán xét giữa điều gì thực sự đúng và điều gì là sai. Và nó sẽ không đứng đó với sự kinh ngạc, với sự kinh ngạc chân thực trước vẻ đẹp của sự sáng tạo của Chúa,” Đức Thánh Cha nói. “Vậy nên hãy thận trọng; hãy khôn ngoan; hãy cẩn thận đừng để việc sử dụng AI làm hạn chế sự phát triển thực sự của con người bạn. Hãy sử dụng nó sao cho nếu nó biến mất vào ngày mai, bạn vẫn biết cách suy nghĩ, cách sáng tạo, cách hành động độc lập, cách xây dựng những tình bạn chân thành. Hãy nhớ rằng, AI không bao giờ có thể thay thế món quà độc đáo là chính bạn dành cho thế giới.”

Tháng 12 năm 2025: “Trí tuệ nhân tạo và việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta”a là “sử dụng nó theo những cách giúp bạn trưởng thành, chứ không bao giờ theo những cách làm bạn xao nhãng phẩm giá hay ơn gọi sống thánh thiện của mình. Trong việc học tập, hãy tận dụng tối đa thời gian này.”

“AI có thể xử lý thông tin nhanh chóng, nhưng nó không thể thay thế trí tuệ con người. Và đừng yêu cầu nó làm bài tập về nhà hộ bạn. Nó không thể mang lại sự khôn ngoan thực sự. Nó thiếu một yếu tố rất

Trong bài phát biểu tại một hội nghị nhằm xác định những rủi ro, lạm dụng và bất bình đẳng bắt nguồn từ việc sản xuất và sử dụng AI một cách phi đạo đức hoặc không được kiểm soát, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhắc lại tầm quan trọng của việc bảo vệ “tự do tư tưởng” của giới trẻ.

Đức Giáo Hoàng nói: “Trí tuệ nhân tạo chắc chắn đã mở ra những chân trời mới cho sự sáng tạo, nhưng nó cũng làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về những hậu quả có thể xảy ra đối với sự cởi mở của nhân loại đối với chân lý và cái đẹp, cũng như khả năng kinh ngạc và chiêm niệm. Việc nhận biết và bảo vệ những gì đặc trưng cho con người và đảm bảo sự phát triển cân bằng của họ là điều cần thiết để thiết lập một khuôn khổ thích hợp cho việc quản lý các hệ quả của trí tuệ nhân tạo”.

Tháng 1 năm 2026: Thông điệp nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60

Trong thông điệp đầu tiên nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60, Đức Giáo Hoàng Leo cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo và kỹ thuật kỹ thuật số có thể làm suy yếu các mối quan hệ giữa con người và bóp méo thực tại trừ khi chúng được hướng dẫn bởi trách nhiệm và bắt nguồn từ giáo dục. Ngài cảnh báo chống lại việc từ bỏ khả năng phán đoán của con người cho các thuật toán và hệ thống tự động, đặc biệt là những hệ thống được xây dựng để tối đa hóa sự tương tác trên mạng xã hội.

Đức Giáo Hoàng nói: “Khuôn mặt và giọng nói của chúng ta là những đặc điểm độc đáo, riêng biệt của mỗi người. … Khuôn mặt và giọng nói là thánh thiêng”.

Tháng 3 năm 2026: Quo Vadis, Humanitas

Tài liệu này từ Ủy ban Thần học Quốc tế, một cơ quan do Hồng Y Víctor Manuel Fernández, người đứng đầu Bộ Giáo lý Đức tin của Vatican, chủ trì, đã được Đức Giáo Hoàng Leo XIV phê chuẩn. Đề cập đến Trí tuệ Nhân tạo (AI), ủy ban cảnh báo rằng các hình thức kiến thức và tính toán tách rời khỏi trí tuệ con người hiện hữu, gắn liền với bối cảnh – và khỏi kiến thức quan hệ được truyền lại qua nhiều thế hệ thông qua giáo dục – có thể trở thành mối đe dọa đối với lợi ích thực sự của nhân loại.

 

Christopher R. Altieri của tạp chí Crux, trong bản tin ngày 17 tháng 5 năm 2026 cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kỷ niệm Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60 vào Chúa nhật, kêu gọi mọi người ở khắp mọi nơi thúc đẩy các hình thức giao tiếp “tôn trọng sự thật của con người”.

Đức Giáo Hoàng đã nói chuyện với các tín hữu tập trung tại Quảng trường Thánh Phêrô để đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng, kinh cầu nguyện truyền thống vào buổi trưa để tôn kính Đức Mẹ trong Mùa Phục Sinh.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chọn “Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người” làm chủ đề cho Ngày Truyền thông năm nay, một chủ đề đã nổi lên như trọng tâm trong tư tưởng và hành động của ngài xuyên suốt triều đại giáo hoàng, ngay từ ngày đầu tiên.

“Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo này,” Đức Giáo Hoàng Leo nói hôm Chúa nhật, “tôi khuyến khích mọi người hãy cam kết thúc đẩy các hình thức truyền thông luôn tôn trọng sự thật về con người, điều mà mọi đổi mới kỹ thuật nên hướng tới.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã ban hành Thông điệp nhân Ngày Truyền thông Thế giới vào đầu năm nay – không phải ngẫu nhiên mà trùng với ngày 24 tháng 1, lễ Thánh Phanxicô Salê, Tiến sĩ Giáo hội và thánh bổn mạng của báo chí Công Giáo – trong đó ngài kêu gọi “khuôn mặt và tiếng nói hãy lên tiếng cho con người một lần nữa.”

“Chúng ta cần trân trọng món quà của truyền thông như là chân lý sâu sắc nhất của nhân loại,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết trong Thông điệp của mình, “mà mọi đổi mới kỹ thuật cũng nên hướng tới.”

Những tiến bộ kỹ thuật đã bắt đầu thay đổi cách chúng ta giao tiếp từ nhiều năm trước, rất lâu trước khi cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) diễn ra, theo những cách đã tác động đến chính bản chất con người của những người đang tìm kiếm sự kết nối giữa người với người.

“Các công ty truyền thông và báo chí, về phần mình, không thể cho phép các thuật toán được thiết kế để thu hút thêm vài giây chú ý bằng mọi giá, lấn át các giá trị nghề nghiệp của họ, vốn hướng đến việc tìm kiếm sự thật,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết trong Thông điệp nhân Ngày Truyền thông.

“Niềm tin của công chúng được tạo dựng bằng sự chính xác và minh bạch,” vị giáo hoàng viết, “chứ không phải bằng cách theo đuổi bất cứ hình thức tương tác nào có thể.”

Tôi lưu ý trong cuốn sách Leo XIV: Vị Giáo hoàng Mới và Cải cách Công Giáo của mình rằng mạng xã hội đã làm cho thế giới trở nên nhỏ bé và tàn nhẫn hơn, từ rất lâu trước khi các nền tảng người dùng AI xuất hiện.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV muốn chúng ta mở rộng tầm mắt trước những thực tại khắc nghiệt và đầy thách thức cấp bách hiện nay, và cùng nhau hợp tác không chỉ để hạn chế những tác động tai hại của các kỹ thuật mới nổi mà còn để khai thác chúng cho những điều hữu ích và thực sự tốt đẹp.

“Tất cả chúng ta đều được kêu gọi hợp tác,” ngài viết trong Thông điệp của mình – phần nhấn mạnh nằm trong bản gốc – và lưu ý rằng không có một thế lực nào trong xã hội có thể tự mình giải quyết thách thức này.

“Không một lĩnh vực nào có thể tự mình giải quyết thách thức trong việc định hướng đổi mới kỹ thuật số và quản trị trí tuệ nhân tạo,” ngài viết. “Do đó, cần phải có các biện pháp bảo vệ,” ngài viết, được xây dựng và thiết kế bởi tất cả những người có liên quan đến lĩnh vực này.

“Từ ngành kỹ thuật đến các nhà lập pháp, từ các công ty sáng tạo đến giới học thuật, từ các nghệ sĩ đến các nhà báo và các nhà giáo dục,” Đức Giáo Hoàng Leo viết, chỉ để nêu tên một vài ví dụ.

“Tất cả các bên liên quan,” ngài viết, “phải tham gia vào việc xây dựng và thực hiện quyền công dân kỹ thuật số có hiểu biết và có trách nhiệm.”

Những lợi ích tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với con người trong các lĩnh vực từ khảo cổ học đến y học đến cả ngành sản xuất bia – một ngành khoa học vô cùng quan trọng về việc nấu bia – là vô cùng to lớn.

Đó là điều mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng đã nhiều lần nhấn mạnh kể từ khi nhậm chức, nhưng những lợi ích đó sẽ trở nên vô nghĩa nếu kết quả chính của sự trỗi dậy của AI là việc hạ thấp vai trò của con người xuống thành một yếu tố thứ yếu.

Sự xuất hiện của AI trùng hợp với một thời điểm văn hóa và văn minh mà trong đó sự đồng thuận về ý nghĩa của việc làm người đã trở nên mơ hồ và khó nắm bắt.

“Cũng như cuộc cách mạng kỹ nghệ đòi hỏi khả năng đọc viết cơ bản để giúp mọi người đáp ứng những phát triển mới,” Đức Leo XIV viết, “cuộc cách mạng kỹ thuật số cũng đòi hỏi khả năng đọc viết kỹ thuật số,” điều mà – ngài cũng viết – chỉ có thể đạt được khi nó được truyền đạt thông qua giáo dục nhân bản và văn hóa.

“Giáo dục hướng đến mục tiêu chính xác là điều này,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết: “Nâng cao khả năng tư duy phản biện của cá nhân; đánh giá xem nguồn thông tin của chúng ta có đáng tin cậy hay không và những lợi ích tiềm ẩn đằng sau việc lựa chọn thông tin mà chúng ta tiếp cận.”

Đức Leo cũng nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết “phải hiểu các cơ chế tâm lý liên quan; và giúp gia đình, cộng đồng và các hiệp hội của chúng ta phát triển các tiêu chuẩn thực tiễn cho một nền văn hóa truyền thông lành mạnh và có trách nhiệm hơn.”

“Hiểu cách các thuật toán định hình nhận thức của chúng ta về thực tại,” cũng là điều cấp thiết, Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết, cũng như việc hiểu “cách những định kiến AI hoạt động như thế nào, cơ chế nào quyết định sự hiện diện của một số nội dung nhất định trong nguồn cấp dữ liệu của chúng ta, các nguyên tắc và mô hình kinh tế của nền kinh tế trí tuệ nhân tạo là gì và chúng có thể thay đổi như thế nào.”

Ngay từ ngày đầu tiên nhậm chức, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã cho thấy rõ ý định khôi phục lại sự tinh túy trong suy tư của Giáo hội về bản chất con người.

Ngài cũng cho thấy ý định vận dụng “chuyên môn về nhân loại” của Giáo hội – như lời của Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, người đã thiết lập Ngày Truyền thông Thế giới – để giải quyết những vấn đề đang gây ra sự xáo trộn trên quy mô và phạm vi chưa từng thấy kể từ thời Đức Giáo Hoàng Leo XIII.

 

Theo tin Tòa Thánh, từ Tông điện nhìn ra Quảng trường Thánh Phêrô, Chúa nhật, ngày 17 tháng 5 năm 2026, Đức Leo XIV đã cùng đa số tín hữu đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng. Trước và sau Kinh này, ngài ngỏ lời với các tín hữu như sau:

Anh chị em thân mến, chúc Chúa nhật vui vẻ!

Hôm nay, tại nhiều quốc gia trên thế giới, Lễ trọng kính Chúa Lên Trời được cử hành.

Hình ảnh Chúa Giêsu – được nâng lên khỏi đất và lên trời, như Kinh Thánh đã chép (xem Công vụ 1:1-11) – có thể khiến chúng ta nghĩ về Mầu nhiệm này như một sự kiện xa xôi từ rất lâu rồi. Tuy nhiên, không phải vậy, vì chúng ta được hiệp nhất với Chúa Giêsu như những chi thể của một thân thể hiệp nhất với Đầu. Khi lên trời, Người kéo chúng ta cùng với Người đến sự hiệp thông trọn vẹn với Chúa Cha. Về điều này, Thánh Augustinô đã nói: “Sự tiến lên của Đầu là niềm hy vọng của các chi thể” (Bài giảng 265, 1.2).

Thật vậy, toàn bộ cuộc đời của Chúa Kitô là một sự vận động thăng tiến. Qua thân phận con người, Chúa Giêsu bao trùm và liên hệ với toàn thế giới, nâng cao và cứu chuộc con người khỏi tình trạng tội lỗi. Ngài mang đến ánh sáng, sự tha thứ và hy vọng nơi trước đây chỉ có bóng tối, bất công và tuyệt vọng, để nam nữ có thể đạt được chiến thắng Phục Sinh trọn vẹn, trong đó Con Thiên Chúa, bằng cái chết của mình, “đã tiêu diệt sự chết của chúng ta, và bằng sự sống lại, đã phục hồi sự sống của chúng ta” (Kinh Tiền tụng Phục Sinh I).

Vì vậy, việc lên trời không nói với chúng ta về một lời hứa xa vời, mà là một mối dây sống động, kéo chúng ta đến với vinh quang thiên quốc, nâng cao và mở rộng tầm nhìn của chúng ta trong cuộc sống này và hướng dẫn cách suy nghĩ, cảm nhận và hành động của chúng ta gần gũi hơn với tấm lòng của Thiên Chúa.

Hơn nữa, trên con đường lên trời này, chúng ta nhận ra con đường (xem Ga 14:1-6). Thật vậy, chúng ta tìm thấy nó nơi Chúa Giêsu – trong sự hiến dâng mạng sống, gương mẫu và giáo huấn của Người. Chúng ta cũng thấy nó được vạch ra cho chúng ta bởi Đức Trinh Nữ Maria và các thánh: những người mà Giáo hội nêu gương cho chúng ta trên toàn cầu. Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng thích nói về các thánh “ở gần bên” (xem Tông huấn Gaudete et Exsultate, 7), những người mà chúng ta sống cùng trong cuộc sống hằng ngày: cha, mẹ, ông bà, những người ở mọi lứa tuổi và hoàn cảnh, những người với niềm vui và sự tận tâm, nỗ lực sống chân thành theo Tin Mừng.

Nhờ họ, nhờ sự nâng đỡ và lời cầu nguyện của họ, chúng ta cũng có thể học cách tiến lên thiên đường mỗi ngày. Như Thánh Phaolô nói, chúng ta phải tập trung vào những gì chân thật, công chính và đáng yêu (xem Phi-líp-phê 4:8), và thực hành, với sự giúp đỡ của Chúa, tất cả những gì chúng ta đã “nghe và thấy” (câu 9). Bằng cách này, sự sống thiêng liêng mà chúng ta đã lãnh nhận trong Bí tích Thánh tẩy và luôn luôn hướng chúng ta lên cao, về với Chúa Cha, có thể lớn lên trong và xung quanh chúng ta và lan tỏa những hoa trái quý giá của sự hiệp thông và hòa bình trong thế giới.

Xin Mẹ Maria, Nữ Vương Thiên Đàng, Đấng soi sáng và hướng dẫn chúng ta trong mọi khoảnh khắc, nâng đỡ chúng ta trên con đường của mình.

_______________________

Sau kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng:

Anh chị em thân mến,

Hôm nay, tại nhiều quốc gia, Ngày Truyền thông Thế giới được kỷ niệm, với chủ đề năm nay tôi chọn là “Bảo tồn Tiếng nói và Khuôn mặt Con người”. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo này, tôi khuyến khích mọi người hãy cam kết thúc đẩy các hình thức truyền thông luôn tôn trọng sự thật của con người, điều mà mọi đổi mới kỹ thuật nên hướng tới.

Từ hôm nay đến Chủ nhật tuần sau, Tuần lễ Laudato Si’ đang diễn ra, dành riêng cho việc chăm sóc tạo hóa và được truyền cảm hứng từ Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Trong năm thánh kính Thánh Phanxicô Assisi, chúng ta nhắc lại thông điệp hòa bình của ngài với Thiên Chúa, với anh chị em và với muôn loài. Đáng buồn thay, trong những năm gần đây, do chiến tranh, tiến bộ theo hướng này đã bị cản trở rất nhiều. Vì vậy, tôi khuyến khích các thành viên của Phong trào Laudato Si’ và tất cả những ai thúc đẩy một hệ sinh thái toàn diện hãy đổi mới cam kết của mình. Thật vậy, chăm sóc hòa bình là chăm sóc sự sống!

Tôi gửi lời chào đến tất cả anh chị em, các tín hữu thân mến của Roma và những người hành hương từ nhiều quốc gia khác nhau. Đặc biệt, tôi chào mừng một số ban nhạc diễu hành đến từ Đức, Hội huynh đệ “Sant’Antonu di u Monti” từ Ajaccio, và nhóm sinh viên đến từ Đại học Montana ở Hoa Kỳ.

Tôi chào đón các bạn trẻ từ Oppido Mamertina, các nhà lãnh đạo thanh niên từ Lorenzaga thuộc Giáo phận Concordia-Pordenone, và các ứng viên Rước lễ lần đầu từ Tổng giáo phận Genoa.

Chúc tất cả các bạn một Chúa nhật vui vẻ.

 

1. Nga đưa cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace vào danh sách TRUY NÃ GAY GẮT NHẤT, một động thái đáng hổ thẹn mới nhất của chế độ Putin điên rồ.

Nga đã tuyên bố truy nã cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace.

Hình ảnh của cựu bộ trưởng đã được đưa vào danh sách truy nã của Bộ Nội vụ Nga.

Tòa án quận Basmanny ở Mạc Tư Khoa đã tuyên án vắng mặt Sir Ben Wallace với tội danh “biện minh cho khủng bố”.

Hiện vẫn chưa rõ lý do tại sao chính quyền của Vladimir Putin lại tìm cách bắt giữ ông ta.

Tờ Readovka thân Cẩm Linh đưa tin: “Bộ Nội vụ Nga đã tuyên bố truy tìm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace”.

“Một tấm hình có kích cỡ như hình thẻ căn cước của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Vương Quốc Anh đã xuất hiện trên trang của bộ.”

Tuy nhiên, không nêu rõ Wallace bị truy tố theo điều khoản hình sự nào.

“Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh nổi tiếng vì kêu gọi huy động tích cực hơn nữa quân đội Ukraine, cũng như kêu gọi phá hủy cầu Crimea.”

Ông Wallace, 55 tuổi, giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng trong hơn bốn năm, bao gồm cả giai đoạn khi Putin xâm lược Ukraine năm 2022.

Ông từng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời ba vị Thủ tướng Anh là Boris Johnson, Liz Truss và Rishi Sunak.

Ông rời quốc hội vào năm 2024 và hiện đang hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đầu tư.

Wallace đã đến thăm Mạc Tư Khoa khoảng hai tuần trước khi Putin tiến hành cuộc xâm lược Ukraine bất hợp pháp.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã nói dối Wallace về ý định xâm lược Ukraine của Vladimir Putin.

Bộ Ngoại giao Anh nói với tờ The Sun: “Những cáo buộc mà Nga đưa ra hôm nay là hoàn toàn không thể chấp nhận được.”

“Vương quốc Anh không chấp nhận hành vi đe dọa công dân của mình.”

Chế độ điên rồ của Putin đã gia tăng các mối đe dọa đối với Vương quốc Anh trong những tuần gần đây.

Động thái này diễn ra sau khi Điện Cẩm Linh ngang nhiên nêu đích danh bốn địa điểm tại Anh mà họ sẽ tấn công bằng hỏa tiễn Nga.

Bộ quốc phòng của Putin đã trực tiếp đe dọa tấn công các mục tiêu của Anh tại Luân Đôn, Leicester, Reading và Suffolk vì có liên hệ với quân đội Ukraine.

Nga cáo buộc rằng cả bốn địa điểm này đều chịu trách nhiệm sản xuất thiết bị quân sự cho quân đội Ukraine.

Chính quyền này đã nêu tên căn cứ không quân RAF tại Mildenhall ở Suffolk là một trong những địa điểm bị tấn công sau khi cáo buộc một công ty hỏa tiễn của Ukraine có cơ sở tại đó.

Danh sách này cũng bao gồm hàng chục mục tiêu tiềm năng trải rộng khắp nhiều quốc gia Âu Châu, tất cả đều là đồng minh của Ukraine.

Cựu tổng thống Nga, Dmitry Medvedev, người đã trở thành con rối tuyên truyền của Điện Cẩm Linh, cho rằng các nhà lãnh đạo phương Tây nên hiểu mối đe dọa này “theo nghĩa đen”.

[The Sun: WANTED MAN Russia places ex-UK Defence Secretary Ben Wallace on MOST WANTED list in latest disgraceful move by madcap Putin regime]

2. Putin sẽ thăm Trung Quốc chỉ vài ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Trump.

Điện Cẩm Linh xác nhận hôm thứ Bảy rằng Putin sẽ có chuyến thăm chính thức người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh từ ngày 19 đến 20 tháng 5.

Chuyến thăm này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump có chuyến thăm Trung Quốc tham dự hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày vào ngày 14 và 15 tháng 5, đánh dấu chuyến công du cấp tổng thống Mỹ đầu tiên tới Trung Quốc trong gần một thập niên.

Chuyến đi của Putin sẽ trùng với kỷ niệm 25 năm Hiệp ước láng giềng tốt và hợp tác hữu nghị giữa Nga và Trung Quốc, vốn là nền tảng cho quan hệ giữa hai nước.

Theo một tuyên bố của Điện Cẩm Linh, Putin và ông Tập “sẽ thảo luận về các vấn đề song phương hiện tại, các cách thức để tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Liên bang Nga và Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, và trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng”.

Lãnh đạo Nga đã đến thăm Trung Quốc lần cuối vào năm 2025, khi ông ký một số thỏa thuận với ông Tập Cận Bình nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế trong các lĩnh vực như năng lượng và công nghệ. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, khi Mạc Tư Khoa chuyển trọng tâm kinh tế sang Á Châu sau các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Putin.

Trong chuyến thăm diễn ra vào thứ Ba và thứ Tư, Putin cũng sẽ thảo luận về hợp tác kinh tế và thương mại với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Trong khi đó, Tổng thống Trump cho rằng thành quả lớn nhất trong chuyến thăm Trung Quốc vừa qua là biến 2 nước từ đối thủ trở thành đối tác mà không tiết lộ nhiều về những thành quả kinh tế đạt được trong chuyến đi Bắc Kinh, sau một năm đầy sóng gió đối với quan hệ thương mại Mỹ-Trung do các mối đe dọa áp thuế. “Tôi nghĩ chuyến đi này đã mang lại nhiều điều tốt đẹp”, Tổng thống Trump nói. “Chúng ta đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời, thực sự có lợi cho cả hai nước.”

[Politico: Putin to visit China just days after Trump]

3. Vance nói đùa rằng ông và Rubio đang tham gia chương trình Người học việc.

Phó Tổng thống JD Vance đã gạt bỏ những suy đoán của Tổng thống Trump về việc ông và Ngoại trưởng Marco Rubio có thể tranh cử tổng thống, đồng thời ví sự say mê của Tổng thống Trump đối với người kế vị lãnh đạo đảng Cộng hòa giống như chương trình truyền hình “The Apprentice” hay “Người học việc”.

Tại một cuộc họp báo, Vance nói với các phóng viên rằng ông không nghĩ đến năm 2028, đồng thời gọi Rubio là “một người bạn rất, rất thân thiết” và khẳng định ông đang tập trung vào vai trò của mình trong chính quyền Trump.

Nhưng tổng thống dường như quan tâm đến khả năng Vance và Rubio cạnh tranh nhau để trở thành người kế nhiệm ông. Tờ New York Times đưa tin hôm Chúa Nhật rằng Tổng thống Trump đã thăm dò ý kiến bạn bè và cố vấn về việc liệu Vance hay Rubio nên đứng đầu liên danh tranh cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028. Và hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đã thăm dò ý kiến không chính thức những người tham dự tại Tòa Bạch Ốc về việc họ thích ai lãnh đạo đảng hơn trước khi nói rằng một liên danh có cả hai người sẽ là một “đội hình trong mơ”.

Vance đã hạ thấp tầm quan trọng của những bình luận dường như nhằm đối đầu Vance và Rubio với nhau, đồng thời nói đùa rằng những suy đoán công khai về tương lai của đảng giống như chương trình truyền hình thực tế mà Tổng thống Trump từng dẫn trước khi bước chân vào chính trường.

“Tôi không nghĩ việc một tổng thống Hoa Kỳ tổ chức một cuộc thi trên truyền hình để chọn người kế nhiệm mình làm người học việc là điều phù hợp với phong cách của ông ấy,” Vance nói, khiến một số người trong phòng bật cười. “Tôi nghĩ đó hoàn toàn không phải là điều mà người ta mong đợi ở một tổng thống.”

Phó tổng thống cho rằng việc Tổng thống Trump quan tâm đến việc ai sẽ là ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa vào năm 2028 là điều “tự nhiên”, đến mức ông ấy thường “đùa giỡn” với Vance và Rubio về tương lai chính trị của họ.

Mặc dù Vance liên tục tìm cách dập tắt những đồn đoán về tương lai chính trị của mình, ông vẫn thực hiện các bước chuẩn bị cho một cuộc tranh cử tổng thống tiềm năng. Với tư cách là chủ tịch ủy ban tài chính của Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, Vance đã đi khắp đất nước để gặp gỡ các nhà tài trợ có thể giúp thúc đẩy chiến dịch tranh cử trong tương lai. Và ông đã vận động tranh cử cho các ứng cử viên Cộng hòa tại các khu vực bầu cử tranh chấp, bao gồm cả hồi đầu tháng này ở Iowa, là nơi theo truyền thống sẽ diễn ra cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên trong lịch trình.

Vai trò nổi bật của Rubio trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đã giúp ông có được sự ủng hộ cả trên khắp đất nước và ngay trong Tòa Bạch Ốc. Tuy nhiên, ông đã nhiều lần ám chỉ rằng mình sẽ không tranh cử chống lại Vance vào năm 2028.

[Politico: Vance jokes he and Rubio are on ‘The Apprentice’]

4. Kyiv hồi hương 528 thi thể mà Nga tuyên bố là của các binh sĩ Ukraine tử trận.

Ngày 16 tháng 5, Trụ sở Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh của Ukraine cho biết nước này đã hồi hương 528 thi thể mà Nga tuyên bố có thể là các binh sĩ Ukraine.

“Các điều tra viên thuộc cơ quan thực thi pháp luật, phối hợp với đại diện từ các viện pháp y, sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để xác định danh tính hài cốt được hồi hương”, cơ quan này cho biết.

Trong các đợt hồi hương trước đây, Nga đôi khi đã trả lại thi thể binh lính của mình về Kyiv, các quan chức Ukraine cáo buộc rằng hành động này có thể nhằm mục đích tránh trả tiền bồi thường cho gia đình các binh sĩ Nga hoặc phản ánh “thái độ thiếu trách nhiệm đối với chính người dân của họ”.

Phía Nga chưa bình luận về việc Ukraine có chuyển giao thi thể các binh sĩ Nga hay không. Thông thường, người Nga tỏ ra miễn cưỡng không muốn nhận về thi hài các binh sĩ của họ. Vụ hồi hương mới nhất này diễn ra sau một số hoạt động tương tự được tiến hành trong những tháng gần đây.

“Đằng sau mỗi đợt hồi hương như vậy là sự phối hợp phức tạp giữa các cơ quan nhằm bảo đảm rằng những người lính hy sinh của Ukraine được trở về nhà và gia đình họ có cơ hội nói lời tạm biệt một cách trang trọng”, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết.

Việc hồi hương các binh sĩ Ukraine tử trận đã diễn ra nhanh chóng hơn kể từ khi các cuộc đàm phán hòa bình được nối lại vào đầu năm 2025.

Mặc dù chịu tổn thất nặng nề hơn trong cuộc xâm lược Ukraine, Nga có khả năng đang trao trả nhiều thi thể hơn số lượng nhận được, vì quân đội Nga đã thu giữ được nhiều hài cốt của người Ukraine hơn và đã ở thế tấn công trong phần lớn thời gian chiến tranh, theo VoxUkraine, một nền tảng phân tích độc lập có trụ sở tại Kyiv.

Việc hồi hương diễn ra sau khi 205 tù binh chiến tranh Ukraine được trả tự do từ sự giam giữ của Nga vào ngày 15 tháng 5 trong cuộc trao đổi tù binh mới nhất giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Kyiv repatriates 528 bodies that Russia claims are fallen Ukrainian soldiers]

5. 205 tù binh chiến tranh Ukraine trở về từ Nga trong cuộc trao đổi tù binh mới nhất.

Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng 205 tù binh chiến tranh Ukraine đã được trả tự do từ Nga trong cuộc trao đổi tù binh mới nhất.

Theo Tổng thống Zelenskiy, gần như tất cả các tù binh chiến tranh Ukraine trở về nước đều bị giam giữ dưới sự quản thúc của Nga trong bốn năm, gần như toàn bộ thời gian Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga xác nhận 205 tù binh chiến tranh Nga đã trở về nước, hiện họ đang ở Belarus và sẽ được chăm sóc y tế và tâm lý tại đó.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, độ tuổi của các tù binh chiến tranh Ukraine được thả rất đa dạng, từ 21 đến 62 tuổi. Ông nói thêm rằng trong số các binh sĩ và sĩ quan được trả tự do vào ngày 15 tháng 5 có các quân nhân thuộc Lực lượng Mặt đất Ukraine, Hải quân, Lực lượng Không quân tấn công và Lực lượng Biên phòng Nhà nước.

“Chúng ta hãy tiếp tục đấu tranh cho từng người vẫn còn đang bị giam cầm”, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Việc trao đổi tù binh chiến tranh, cùng với việc trao đổi người hồi hương gần như hàng tháng, vẫn là một trong số ít các kênh liên lạc hiệu quả giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. Vụ trao đổi diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ khởi xướng nhằm chấm dứt chiến tranh tiếp tục bế tắc, với việc Tổng thống Donald Trump dường như đang mất dần hứng thú với Ukraine.

Vụ trao đổi tù binh mới nhất diễn ra gần một tháng sau vụ trao đổi vào dịp Lễ Phục Sinh hồi tháng Tư, trong đó 175 tù binh chiến tranh Ukraine và 7 thường dân được trả tự do từ sự giam giữ của Nga để đổi lấy số lượng tù binh chiến tranh và thường dân Nga tương ứng.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, các tù binh chiến tranh Ukraine được trả tự do sẽ được đưa đến các trung tâm y tế để tiến hành tất cả các xét nghiệm cần thiết và điều trị tiếp theo, bao gồm cả phục hồi chức năng y tế.

Trước đó vào ngày 8 tháng 5, Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ tuyên bố trao đổi 2.000 tù binh và lệnh ngừng bắn tạm thời trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine từ ngày 9 đến 11 tháng 5, để hai bên trao đổi tù binh chiến tranh.

Tuy nhiên, Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, chỉ ra rằng từ trước đến nay, Ukraine và Nga đã có nhiều cuộc trao đổi tù binh. Gần đây nhất, trong năm 2025 đã có 10 cuộc trao đổi tù binh, và từ đầu năm 2026 đến nay đã có 3 cuộc trao đổi tù binh. Tất cả đều diễn ra trong bối cảnh xung đột đang tiếp diễn, không có lệnh ngừng bắn nào cả. Ông cho rằng lệnh ngừng bắn đột ngột của Tổng thống Trump chỉ là nhằm trói tay Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, không cho ông ra lệnh tấn công các cuộc diễn binh của Nga.

Thông báo của Tổng thống Trump được đưa ra một ngày sau khi Umerov đến Miami để hội đàm với các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner, tập trung vào cuộc trao đổi và những nỗ lực rộng lớn hơn nhằm khôi phục các cuộc đàm phán hòa bình đang bế tắc với Nga.

[Kyiv Independent: 205 Ukrainian POWs return from Russian captivity in latest exchange]

6. “Phản ứng chính đáng” – Tổng thống Zelenskiy công bố đoạn video về các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào máy bay Nga và các mục tiêu khác sâu trong lãnh thổ địch.

Hôm Chúa Nhật, 17 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine đã tấn công một số mục tiêu quân sự của Nga trong tuần này, bao gồm cả một máy bay lưỡng cư Be-200, đồng thời công bố đoạn video về các cuộc tấn công.

Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch rộng lớn hơn của Kyiv nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga nằm sâu trong lòng địch, khi Ukraine tiếp tục mở rộng khả năng tấn công tầm xa của mình.

Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine cho biết chiếc máy bay đã bị tấn công vào ngày 15 tháng 5 tại vùng Krasnodar Krai phía nam của Nga.

Máy bay Beriev Be-200 là máy bay lưỡng dụng hai động cơ được thiết kế cho các nhiệm vụ chữa cháy, tìm kiếm cứu nạn và tuần tra hàng hải. Có khả năng cất cánh và hạ cánh cả trên đường băng và mặt nước, đây là một trong những máy bay dễ nhận biết nhất trong cùng loại.

Tổng thống Zelenskiy cho biết các mục tiêu bị tấn công trong tuần này cũng bao gồm một máy bay trực thăng Kamov Ka-27, một tàu chở hàng khô chở đạn dược, một hệ thống hỏa tiễn và pháo phòng không Pantsir-S1, một hệ thống hỏa tiễn phòng không Tor, một hệ thống liên lạc “Redut-2US” và máy bay điều khiển từ xa.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: “Các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng tôi cũng nhắm vào các cơ sở và tàu thuyền của ngành công nghiệp dầu mỏ Nga. Khoảng cách di chuyển: gần 1.000 km (620 dặm) từ đường ranh giới tiếp xúc”.

“Đây là những phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với những gì người Nga đang làm.”

[Kyiv Independent: 'Justified response' – Zelensky releases footage of Ukrainian strikes on Russian aircraft, other targets deep behind enemy lines]

7. Merz sẽ không còn khuyên con cái mình chuyển đến Mỹ nữa.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm thứ Sáu tuyên bố ông sẽ không còn khuyên giới trẻ chuyển đến Mỹ làm việc hoặc học tập nữa, viện dẫn lý do là tình hình “môi trường xã hội” ở Mỹ đang xấu đi.

Phát biểu tại một cuộc gặp gỡ của người Công Giáo Đức ở thành phố Würzburg phía tây nam, ông Merz nói: “Ngày nay tôi sẽ không khuyên con cái mình sang Mỹ học tập và làm việc” — một nhận xét đã nhận được tràng vỗ tay từ khán giả.

Vị Thủ tướng giải thích rằng “tình hình xã hội đột ngột thay đổi” ở Mỹ đã trở nên vô cùng đáng lo ngại và lập luận rằng “ngay cả những người được giáo dục tốt nhất ở Mỹ cũng gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm việc làm”. Ông Merz, một người Công Giáo, có ba người con và bảy người cháu.

“Tôi rất ngưỡng mộ nước Mỹ,” Merz nói thêm, khiến đám đông bật cười, “nhưng hiện tại sự ngưỡng mộ của tôi không hề tăng lên.”

Những bình luận này nhấn mạnh sự rạn nứt ngày càng lớn giữa Berlin và Washington sau nhiều tuần xung đột công khai giữa Merz và Tổng thống Trump.

Lãnh đạo người Đức - người trước đây đứng đầu Atlantik-Brücke, một mạng lưới có ảnh hưởng thúc đẩy quan hệ Mỹ-Đức - đã nói với học sinh vào ngày 28 tháng 4 rằng tổng thống Mỹ đã bị Iran “làm nhục” và thiếu một chiến lược mạch lạc cho cuộc chiến nổ ra vào cuối tháng 2 sau các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào các mục tiêu của Iran.

Ba ngày sau, vào ngày 1 tháng 5, Ngũ Giác Đài, thực hiện lời đe dọa trước đó của Tổng thống Trump, tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức.

Bất chấp những căng thẳng, Thủ tướng Merz đã nói hôm thứ Sáu rằng ông đã có “một cuộc điện thoại tốt” với Tổng thống Trump - cuộc điện thoại đầu tiên kể từ khi hai người công khai xung đột - và sau đó nhấn mạnh rằng “Mỹ và Đức là những đối tác mạnh mẽ trong một NATO vững mạnh.”

Berlin cũng đã bác bỏ lời kêu gọi của Mỹ về việc NATO trực tiếp can thiệp vào cuộc chiến tranh Iran, khẳng định “đây không phải là cuộc chiến của NATO”, đồng thời chỉ để ngỏ vai trò hạn chế cho các tàu quét mìn của Đức tại eo biển Hormuz sau khi giao tranh kết thúc.

Tuy nhiên, chính quyền Trump lại có quan điểm riêng về tình hình chính trị ở Âu Châu.

Trong Chiến lược An ninh Quốc gia được công bố vào tháng 12 năm ngoái, Washington cảnh báo rằng Âu Châu đang đối mặt với nguy cơ “xóa sổ nền văn minh” do di cư, sự suy yếu bản sắc dân tộc và các chính sách của Liên Hiệp Âu Châu được tường trình làm suy yếu chủ quyền.

[Politico: Merz wouldn’t tell his kids to move to America anymore]

8. Tổng thống Trump nói ông Tập Cận Bình đã nói với ông rằng Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran: “Đó là một tuyên bố rất quan trọng”.

Trong cuộc phỏng vấn với Sean Hannity của Fox News hôm thứ Năm tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump cho biết trong cuộc gặp thượng đỉnh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bảo đảm với ông rằng Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran để phục vụ cuộc chiến ở Trung Đông.

Khi được Hannity hỏi về mức độ thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo liên quan đến sự ủng hộ của Trung Quốc dành cho Iran, Tổng thống Trump trả lời: “Chúng tôi đã thảo luận về điều đó. Khi bạn nói đến sự ủng hộ, ý tôi là họ [Trung Quốc] không có ý định gây chiến với chúng tôi hay gì cả.”

Theo Tổng thống Trump, ông Tập Cận Bình nói với ông rằng ông ấy “sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Đó là một tuyên bố lớn. Ông ấy đã nói điều đó hôm nay. Đó là một tuyên bố rất mạnh mẽ. Ông ấy đã nói điều đó một cách dứt khoát.”

Tháng trước, đài CBS News đưa tin rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã phát hiện những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang cân nhắc việc cung cấp cho chế độ Iran các hệ thống radar tiên tiến.

Tổng thống Trump tiết lộ rằng ông Tập Cận Bình cũng đã lưu ý với ông về việc Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào dầu khí nhập khẩu từ Iran.

“Nhưng đồng thời, ông ấy nói, họ mua rất nhiều dầu ở đó, họ muốn tiếp tục làm như vậy,” Tổng thống Trump nói. “Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở cửa,” và nói thêm rằng ông Tập “không thích việc Iran thu phí. Tôi không biết họ có đang thu phí hay không.”

Theo các nhà phân tích tại công ty tình báo hàng hải Lloyd's List, vào giai đoạn đầu của cuộc chiến, Iran đã sử dụng đảo Larak, nằm cách bờ biển Iran vài dặm, làm điểm dừng thu phí cho các tàu chở dầu.

Theo Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung của Quốc hội, Trung Quốc mua khoảng 90% lượng dầu mà Iran xuất khẩu.

Theo phân tích của Det Norske Veritas, một nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm và quản lý rủi ro toàn cầu độc lập, trước chiến tranh Iran, Trung Quốc nhập khẩu 70% lượng dầu khí của mình, phần lớn trong số đó đến từ vùng Vịnh Ba Tư.

[CBSNews: Trump says Xi told him China would not give Iran military equipment: “That's a big statement”]

9. Giấy phép miễn trừ của Mỹ cho phép Nga mua dầu đã hết hạn mà không được gia hạn.

Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ, giấy phép miễn trừ trừng phạt cho phép mua dầu của Nga bị mắc cạn trên biển đã hết hạn lúc 00:01 giờ theo giờ Miền Đông ngày 16 tháng 5, và Bộ Tài chính chưa gia hạn.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent đã tuyên bố không có kế hoạch gia hạn giấy phép này.

Giấy phép tạm thời, được gia hạn lần đầu vào ngày 17 tháng 4, đã cho phép các quốc gia tiếp tục mua các lô hàng dầu của Nga bị mắc cạn trên biển bất chấp các lệnh trừng phạt rộng hơn mà Mỹ áp đặt lên Mạc Tư Khoa sau cuộc xâm lược Ukraine.

Hôm 15 Tháng Tư, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố một cách quyết liệt rằng Mỹ sẽ không gia hạn miễn trừ. Tuy nhiên, chỉ 2 ngày sau đó, sau một cú điện thoại của Putin, tuyên bố quyết liệt của ông đã bị đảo ngược hoàn toàn và Bộ Tài Chính lại quyết định gia hạn miễn trừ cho dầu của Nga đến ngày 16 tháng 5. Giấy phép chung do OFAC cấp hôm 17 Tháng Tư, đã thay thế giấy miễn trừ trước đó đã hết hạn vào ngày 11 tháng 4.

Quyết định miễn trừ được đưa ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2. Để đáp trả, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển quan trọng mà khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới đi qua.

Cuộc chiến ở Trung Đông đã thúc đẩy doanh thu năng lượng của Nga, do giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng cao đã làm tăng nhu cầu xuất khẩu của Nga.

[Kyiv Independent: US waiver permitting Russian oil purchases expires without renewal]

10. Tổng thống Trump nói ông và ông Tập Cận Bình của Trung Quốc “có quan điểm rất giống nhau về Iran”.

Khi cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kết thúc vào thứ Sáu, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng hai nhà lãnh đạo “có quan điểm rất giống nhau về Iran” và cùng mong muốn chấm dứt cuộc chiến tranh với Iran.

Tổng thống Trump lưu ý rằng cả hai nước đều muốn eo biển Hormuz - một điểm nghẽn quan trọng mà 20% lượng dầu mỏ của thế giới thường đi qua - được mở cửa trở lại, và cả hai đều muốn ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump nói với Fox News sau cuộc gặp giữa ông và ông Tập Cận Bình hôm thứ Năm rằng ông Tập nói ông sẽ không cung cấp bất kỳ thiết bị quân sự nào cho Iran, điều mà tổng thống Mỹ gọi là một “tuyên bố lớn”. Liệu ông Tập có thực hiện lời hứa đó hay không vẫn còn phải chờ xem. Tổng thống Trump cũng nói với Fox News rằng ông Tập muốn giúp mở lại eo biển Hormuz, vốn đã bị đóng cửa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai. Trung Quốc là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran.

[CBSNews: Trump says he and China's Xi “feel very similar on Iran”]

11. Tổng thống Moldova cảnh báo rằng sắc lệnh cấp hộ chiếu cho Transnistria của Putin có thể là công cụ tuyển quân cho chiến tranh.

Ngày 16 tháng 5, Tổng thống Moldova Maia Sandu cho biết sắc lệnh của Putin về việc đơn giản hóa quy trình cấp quốc tịch cho cư dân vùng Transnistria bị Nga tạm chiếm có thể là một cách để tuyển mộ thêm người cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

“Về sắc lệnh do Putin ban hành… có lẽ họ cần thêm người để đưa ra chiến trường ở Ukraine”, Sandu nói trong Hội nghị Lennart Meri ở Tallinn, theo phóng viên của Kyiv Independent có mặt tại đó.

Theo sắc lệnh do Putin ký ngày 15 tháng 5, những người đủ điều kiện có thể bỏ qua các yêu cầu về cư trú tại Nga, các kỳ thi về lịch sử và quyền công dân, cũng như bằng chứng về trình độ tiếng Nga.

Transnistria, một khu vực ly khai được Mạc Tư Khoa hậu thuẫn dọc biên giới phía đông của Moldova, đã bị các lực lượng ủy nhiệm của Nga kiểm soát từ đầu những năm 1990 và vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Điện Cẩm Linh.

“Kể từ khi chiến tranh ở Ukraine bắt đầu, hầu hết người dân trong khu vực đã nhập quốc tịch Moldova vì họ cảm thấy an toàn hơn khi mang quốc tịch Cộng hòa Moldova chứ không phải quốc tịch Nga”, Sandu nói thêm.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cũng lên án động thái này, nói rằng sắc lệnh là “cách Nga khẳng định chủ quyền đối với lãnh thổ Transnistria”. Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng ông đã chỉ thị Bộ Ngoại giao Ukraine phối hợp với Moldova để cùng đánh giá sắc lệnh và đề xuất các hành động đáp trả chung.

Từ lâu, Mạc Tư Khoa đã sử dụng các cơ chế cấp hộ chiếu để gây ảnh hưởng đến người dân ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và các khu vực do các lực lượng ủy nhiệm của Nga kiểm soát.

Putin đã ban hành những sắc lệnh tương tự trong quá khứ. Vào tháng 5 năm 2025, Mạc Tư Khoa đã đơn giản hóa quy trình xin quốc tịch Nga cho cư dân của các vùng lãnh thổ Abkhazia và Nam Ossetia bị Nga tạm chiếm ở Georgia.

Ông Putin cũng đã ký một sắc lệnh vào tháng 3, gia hạn vô thời hạn thủ tục đơn giản hóa để có được quốc tịch Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine.

“Mục tiêu của sắc lệnh mới là cấp hộ chiếu cho càng nhiều người càng tốt, gây áp lực lên họ”, Nataliia Yurlova, luật sư của tổ chức phi chính phủ Donbas SOS, nói với Kyiv Independent.

Trong khi đó, chính quyền xâm lược buộc các bậc phụ huynh ở tỉnh Kherson bị tạm chiếm phải có hộ chiếu Nga, nếu không sẽ có nguy cơ mất quyền làm cha mẹ, theo báo cáo của Trung tâm Kháng chiến Quốc gia ngày 30 tháng 7.

[Kyiv Independent: Putin's Transnistria passportization decree likely war recruitment tool, Moldova's president warns]

12. Tổng thống Trump nói ông “sẽ không kiên nhẫn hơn nữa” về thỏa thuận hạt nhân Iran.

Tổng thống Trump cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Fox News rằng ông “sẽ không kiên nhẫn hơn nữa” về một thỏa thuận hòa bình có thể xảy ra với Iran.

“Tôi sẽ không kiên nhẫn thêm được nữa đâu,” Tổng thống Trump nói với Sean Hannity của Fox News hôm thứ Năm. “Họ nên đạt được thỏa thuận.”

Sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump nói rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “muốn thấy một thỏa thuận được ký kết”.

“Ông ấy nói, ‘Nếu tôi có thể giúp được gì, tôi rất muốn giúp.’ Bất cứ ai mua nhiều dầu như vậy rõ ràng đều có mối quan hệ nào đó, nhưng ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở cửa trở lại,” Tổng thống Trump nói với Hannity.

[CBSNews: Trump says he's “not going to be much more patient” on an Iran deal]

 

1. Thủ đô Nga rung chuyển bởi các cuộc tấn công trả thù của Ukraine: Lớn nhất từ trước đến nay. Nhiều nơi bị tấn công cùng một lúc.

Sáng Chúa Nhật, 17 Tháng Năm, Thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga đã rung chuyển bởi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa dữ dội, khiến 4 người thiệt mạng, chỉ vài ngày sau khi lực lượng của Putin giết chết 24 người trong cuộc tấn công tàn khốc ở Kyiv.

Ít nhất bốn người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Nga vào rạng sáng Chúa Nhật, 17 Tháng Năm, chỉ vài ngày sau các cuộc tấn công đẫm máu của Vladimir Putin vào Kyiv.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa, Sergei Sobyanin, mô tả đó là cuộc tấn công lớn nhất vào Thủ đô Nga kể từ khi chiến tranh bắt đầu cách đây bốn năm.

Nga tuyên bố đã phá hủy 556 máy bay điều khiển từ xa – nhưng một số chiếc đã rơi xuống thủ đô, hình ảnh cho thấy các tòa nhà bị phá hủy.

Sobyanin xác nhận vào chiều Chúa Nhật rằng ba người thiệt mạng ở Mạc Tư Khoa. Trong khi đó, Belgorod báo cáo người thứ tư tử vong ở đó.

Thêm 12 người gần lối vào nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa bị thương – nhưng Sobyanin cho rằng bản thân nhà máy không bị hư hại, bất kể các báo cáo của dân chúng địa phương rằng hàng trăm lính cứu hỏa đang cố gắng dập tắt ngọn lửa ở nhà máy lọc dầu này.

Trang tin điện tử Exilenova+ của Ukraine cho biết đây là “vụ tấn công lớn nhất vào Mạc Tư Khoa kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện”.

Thông báo cho biết thêm rằng “khoảng một chục mục tiêu đã bị tấn công”.

Các cuộc tấn công này gửi một lời cảnh báo đáng sợ tới Putin, cho thấy Ukraine có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không của Nga.

Còn đáng sợ hơn nữa vì không chỉ có Mạc Tư Khoa, Ukraine đã tấn công đồng loạt ở nhiều địa điểm khác nhác.

Một nhà máy sản xuất hỏa tiễn quan trọng ở Dubna đã bị đánh bom và các nhà máy sản xuất điện tử tại tỉnh Belgorod cũng bị ảnh hưởng.

Tại cửa ngõ vào Thủ đô Mạc Tư Khoa, một cơ sở lọc dầu của Transneft đã bị ảnh hưởng, cột khói bốc lên nghi ngút trên bầu trời.

Và mảnh vỡ đã rơi xuống phi trường Sheremetyevo của Mạc Tư Khoa, dẫn đến việc hủy hơn 200 chuyến bay chỉ riêng tại phi trường này. Sobyanin xác nhận cả 3 phi trường khác của Thủ đô cũng phải đóng cửa.

Theo Thống đốc vùng Mạc Tư Khoa, Andrei Vorobyov, một phụ nữ đã thiệt mạng trong một ngôi nhà ở Khimki, phía bắc Mạc Tư Khoa, và một người khác vẫn đang bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Thêm hai người nữa thiệt mạng tại thị trấn Pogorelki, một cửa ngõ vào Thủ đô Mạc Tư Khoa.

Một nhân chứng ở Mạc Tư Khoa – nơi hiếm khi bị Ukraine tấn công – cho biết: “Mọi thứ hoàn toàn rối tung cả lên.”

“Còi báo động đã vang lên. Tôi chạy ra khỏi nhà, vội vã lấy túi xách và con chó. Tôi đang hoảng loạn. Tôi đang run rẩy.”

Cuộc tấn công này là một đòn giáng mạnh vào cỗ máy chiến tranh của Putin. Vorobyov kêu gọi khẩn cấp mở cuộc điều tra vì sao hệ thống phòng không đã tỏ ra không hiệu quả trong cuộc tấn công của quân Ukraine.

Sự việc này xảy ra chỉ ba ngày sau khi lực lượng của Putin giết chết 24 thường dân trong một cuộc tấn công tàn bạo vào Kyiv.

Một bé gái 12 tuổi nằm trong số những người thiệt mạng trong một trong những cuộc tấn công tàn bạo nhất nhằm vào Ukraine cho đến nay.

Vài ngày sau, Mạc Tư Khoa bị tấn công.

Thông tin này được đưa ra sau khi Putin vừa phải chịu tổn thất ê chề khi chiếc máy bay trị giá 53 triệu Mỹ Kim bị Ukraine bắn trúng cách tiền tuyến hơn 1000 km.

Chiếc máy bay lưỡng dụng Beriev Be-200 đã bốc cháy dữ dội sau một cuộc tấn công chính xác ở Yeisk, trên biển Azov thuộc vùng Krasnodar.

Theo báo cáo, đây chỉ là một trong 20 chiếc thuộc loại này và có thể hạ cánh và cất cánh từ mặt đất hoặc trên biển.

Các cuộc tấn công tầm xa trên tiền tuyến cũng đã phá hủy các máy bay trực thăng Ka-27, một tàu chở hàng chứa đầy đạn dược và một tổ hợp hỏa tiễn phòng không trong những ngày gần đây.

Theo tin giờ chót, Putin đã chỉ thị cho Andrey Belousov, Bộ trưởng Quốc phòng Nga, mở ngay các cuộc điều tra về hệ thống phòng không của họ.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ca ngợi các cuộc tấn công và nói: “Đây là những phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với những gì người Nga đang làm. Chúng ta sẽ tiếp tục tăng khoảng cách và tần suất của các biện pháp trừng phạt này.”

[The Sun: REVENGE STRIKE Moscow rocked by blistering drone strikes leaving 4 dead days after Putin’s forces kill 24 in devastating Kyiv attack]

2. Đài Loan nói với Tổng thống Trump: Chúng tôi là một quốc gia có chủ quyền và độc lập.

Đài Loan khẳng định chủ quyền của mình vào thứ Bảy sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo chống lại quyền tự quyết của Đài Loan sau cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa nhà lãnh đạo Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Tổng thống Lại Thanh Đức đã tỏ ra tức giận khi Ông Donald Trump không gọi ông với chức danh hợp pháp là Tổng thống hay nhà lãnh đạo Đài Loan nhưng gọi là “người đang điều hành Đài Loan” trong cuộc phỏng vấn trên chiếc chuyên cơ Air Force One trên đường từ Bắc Kinh trở về Hoa Kỳ.

Bộ Ngoại giao Đài Loan tuyên bố trong một thông cáo rằng Đài Loan “là một quốc gia dân chủ có chủ quyền và độc lập, không lệ thuộc vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”.

Những phát ngôn của Bộ này được đưa ra như một lời phản bác nhanh chóng đối với Tổng thống Trump, người hôm thứ Sáu đã nói rằng ông “không tìm cách để ai đó giành độc lập” khi được hỏi về việc liệu Mỹ có cứu trợ Đài Loan trong trường hợp bị Trung Quốc xâm lược hay không.

“Và, các bạn biết đấy, chúng ta phải di chuyển 9.500 dặm để tham chiến. Tôi không muốn điều đó”, ông nói với Fox News, đồng thời cho biết thêm rằng ông muốn cả hai bên “hạ nhiệt”.

Mặc dù Mỹ không chính thức công nhận hòn đảo tự trị này, nhưng nước này đã bị Trung Quốc chỉ trích vì bán vũ khí cho Đài Loan, điều mà ông Tập Cận Bình đã kêu gọi Tổng thống Trump không tiếp tục, vì Trung Quốc cho rằng Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình gọi Đài Loan là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung Quốc-Mỹ”, và nếu không được giải quyết đúng cách, hai bên có thể xảy ra xung đột. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã phản đối bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào, khẳng định rằng “Ông Tập không muốn thấy chiến tranh”.

[Politico: Taiwan to Trump: We are sovereign and independent]

3. Lực lượng hệ thống điều khiển từ xa tấn công các mục tiêu quân sự của Nga ở Crimea, Berdiansk và tỉnh Luhansk.

Hôm Chúa Nhật, 17 Tháng Năm, Thiếu Tá Robert “Madyar” Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, báo cáo rằng quân đội Ukraine đã tấn công một số mục tiêu bên trong khu vực Ukraine bị Nga tạm chiếm.

Theo Brovdi, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa đã thực hiện 55 cuộc tấn công trong đêm 15 tháng 5 nhằm vào 23 mục tiêu và cơ sở quân sự ở Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Tại khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Luhansk, hệ thống phòng không Tor-M2, trung tâm huấn luyện và trung tâm hậu cần của Nga đã bị tấn công.

Tại Berdiansk, tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm, một tàu chở hàng khô trang bị hệ thống hỏa tiễn cũng bị trúng đạn.

Tại Crimea, một hệ thống phòng không Pantsir-S1 đã bị tấn công.

Kênh Telegram Crimea Wind đưa tin, các vụ nổ cũng được nghe thấy ở Yevpatoria và Saky thuộc Crimea bị tạm chiếm trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào khu vực này.

Ukraine đã tấn công các mục tiêu quân sự của Nga tại tỉnh Donetsk bị tạm chiếm sau khi lệnh ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng kết thúc.

Ông Brovdi cho biết trên Telegram rằng Ukraine đã tấn công các mục tiêu quân sự của Nga tại tỉnh Donetsk bị tạm chiếm vào ngày 12 tháng 5 sau khi lệnh ngừng bắn ba ngày nhân Ngày Chiến thắng kết thúc.

Theo ông Brovdi, một máy đo độ cao bằng sóng vô tuyến PRV-16 Nadezhnost đã “bị phá hủy thành công” gần làng Huselske.

Ông Brovdi cho biết thêm, tại thành phố Donetsk, nơi bị lực lượng Nga xâm lược từ năm 2014, một kho đạn dược và vũ khí chống tăng cũng bị tấn công, trong khi ở những nơi khác thuộc tỉnh Donetsk, một kho nhiên liệu, vũ khí chống tăng của Nga và một trạm radar đã bị trúng bom.

“Các hoạt động phòng không sau lệnh ngừng bắn vẫn tiếp tục. Máy bay của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa đang hoạt động sâu trong lãnh thổ địch”, ông nói.

[Kyiv Independent: Unmanned Systems Forces hit Russian military targets in Crimea, Berdiansk, Luhansk Oblast]

4. Một vụ hỏa hoạn lớn bùng phát tại nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga khi Ukraine trả đũa Nga bằng cuộc tấn công quy mô lớn.

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, quân đội Ukraine được tường trình đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào đêm 15 tháng 5, nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga tại nhiều khu vực.

Các bức ảnh và video được đăng tải trên mạng xã hội được tường trình ghi lại cảnh một đám cháy lớn bùng phát từ nhà máy lọc dầu Ryazan giữa lúc xảy ra vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Những cột khói lớn đã được nhìn thấy trên thành phố cho đến tận sáng sớm sau vụ tấn công.

Cư dân địa phương của thành phố Ryazan cho biết đã nhìn thấy một số máy bay điều khiển từ xa bay lượn trên không trước khi nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn ở khu vực nhà máy lọc dầu.

“Rõ ràng là Ukraine đã có khả năng gây tổn thất cho Nga theo cách mà trước đây họ không thể làm được”, Hanna Notte, giám đốc Chương trình Chống phổ biến vũ khí hạt nhân Á Âu tại Trung tâm Nghiên cứu Chống phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, nói với tờ Kyiv Independent.

“Khả năng đó sẽ không biến mất.”

Được coi là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất ở Nga, Nhà máy lọc dầu Ryazan, sản xuất hơn 17,1 triệu tấn dầu mỗi năm, thường xuyên là mục tiêu tấn công do vai trò của nó trong việc cung cấp nhiên liệu cho cỗ máy chiến tranh của Nga.

Pavlo Malkova, Thống đốc tỉnh Ryazan, cho biết mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa đã rơi trúng một doanh nghiệp không xác định trong khu vực, cũng như một số tòa nhà dân cư.

Thống đốc Nga cũng tuyên bố rằng ba người đã thiệt mạng và 12 người bị thương trong vụ tấn công của Ukraine.

Mức độ thiệt hại toàn diện vẫn chưa được xác định rõ ngay lập tức.

Tại các khu vực khác ở Nga và trên khắp các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga tạm chiếm, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa đã nhắm vào một máy bay Beriev Be-200 Altair và một trực thăng Ka-27 tại thành phố Yeysk của Nga, cũng như một hệ thống phòng không Tor-M2 ở tỉnh Luhansk bị tạm chiếm và một hệ thống phòng không Pantsir-S1 ở Crimea bị tạm chiếm, theo báo cáo của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa vào ngày 15 tháng 5.

Ryazan nằm cách biên giới phía đông bắc của Ukraine với Nga khoảng 450 km (280 dặm) dọc theo tỉnh Sumy, và cách Mạc Tư Khoa 180 km về phía đông nam.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa, Sergiy Sobyanin, báo cáo rằng năm máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ khi đang tiếp cận thủ đô Nga ngay trước nửa đêm 14 tháng 5. Các phi trường Domodedovo và Sheremetyevo của Mạc Tư Khoa đã phải tạm thời ngừng hoạt động do vụ tấn công.

Kênh Telegram Crimea Wind đưa tin, các vụ nổ cũng được nghe thấy ở Yevpatoria và Saky thuộc Crimea bị tạm chiếm trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào khu vực này.

Bộ Quốc phòng Nga báo cáo rằng 355 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trên không phận Nga trong đêm qua.

Vụ tấn công mới nhất được báo cáo ở Ukraine diễn ra chỉ một ngày sau vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Kyiv khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và ít nhất 47 người khác bị thương.

Sau các vụ tấn công vào Kyiv, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ngày 14 tháng 5 tuyên bố ông đã chỉ thị quân đội Ukraine chuẩn bị “các phương án đáp trả khả thi”.

Trong những tuần gần đây, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga, như một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm làm gián đoạn doanh thu năng lượng của Mạc Tư Khoa, một nguồn tài trợ chính cho nỗ lực chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

[Kyiv Independent: Massive fire erupts at Russia's Ryazan oil refinery as Ukraine reportedly launches large-scale drone strikes]

5. ‘Một cú tát vào mặt’: Đảng Cộng hòa chỉ trích mạnh mẽ Ngũ Giác Đài về động thái liên quan đến Ba Lan.

Hôm thứ Sáu, các lãnh đạo cao cấp của đảng Cộng hòa đã lên án Ngũ Giác Đài vì hủy bỏ kế hoạch triển khai quân đội Mỹ đến Ba Lan, một động thái đột ngột dường như cũng khiến các lãnh đạo quân đội bất ngờ.

Các thành viên Ủy ban Quân sự Hạ viện cho biết quyết định này là một đòn giáng mạnh vào đồng minh NATO và vào Quốc hội, vốn đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của Mỹ ở Âu Châu. Họ đã bày tỏ rõ sự thất vọng đó tại một phiên điều trần với các quan chức quân đội, nơi các lãnh đạo dân sự và quân đội hàng đầu của Mỹ hầu như không có câu trả lời nào về lý do của động thái này nhưng xác nhận rằng nó quả thực đã được thực hiện vào phút chót.

“ Tôi chỉ muốn nói rằng đây là một sự sỉ nhục đối với Ba Lan; đây là một sự sỉ nhục đối với những người bạn Baltic của chúng ta,” Dân biểu Don Bacon thuộc Đảng Cộng hòa, đơn vị Nebraska nói. “Đây là một sự sỉ nhục đối với ủy ban này.”

Phản ứng dữ dội này xuất hiện sau khi các nhà lập pháp, các đồng minh Âu Châu và thậm chí cả nhân viên Ngũ Giác Đài đều bị bất ngờ trước quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về việc tạm dừng kế hoạch luân chuyển 4.000 binh sĩ đóng tại Texas kéo dài chín tháng đã được lên kế hoạch từ lâu.

Động thái này là diễn biến mới nhất trong sự rạn nứt giữa chính quyền Trump và các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội, những người đang bất đồng về lợi ích an ninh của Mỹ ở Âu Châu. Năm ngoái, các nhà lập pháp đã thông qua luật giới hạn việc rút quân khỏi Âu Châu trong bối cảnh lo ngại chính quyền sẽ đơn phương giảm quân số tại lục địa này.

“Chúng tôi không biết chuyện gì đang xảy ra ở đây, nhưng tôi chỉ có thể nói với các bạn rằng chúng tôi không hài lòng với những gì đang được bàn luận, đặc biệt là khi chưa có cuộc tham khảo ý kiến chính thức nào với chúng tôi,” Chủ tịch Ủy ban Quân sự Mike Rogers Đảng Cộng hòa đơn vị Alabama cho biết.

Các nhà lập pháp yêu cầu Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll và Quyền Tham mưu trưởng, Tướng Christopher LaNeve, giải thích lý do hủy bỏ. Cả hai cho biết chính quyền chỉ đưa ra quyết định này trong những tuần gần đây và không cung cấp lý do cụ thể.

Việc họ thừa nhận quyết định này diễn ra đột ngột trái ngược với tuyên bố công khai của Ngũ Giác Đài về động thái này. Quyền thư ký báo chí Ngũ Giác Đài, Ge Valdez, cho biết hôm thứ Năm rằng quyết định này “không phải là một quyết định bất ngờ, vào phút chót”.

Dân biểu Austin Scott Đảng Cộng Hòa đơn vị Georgia, người đã chất vấn các lãnh đạo quân đội về mốc thời gian, lập luận rằng lời khai của họ mâu thuẫn với thông cáo báo chí đã được công bố.

“Tôi không hiểu làm thế nào tuyên bố của Ngũ Giác Đài lại có thể đúng,” ông nói.

Ông LaNeve nói với các nhà lập pháp hôm thứ Sáu rằng quyết định hủy bỏ việc triển khai lữ đoàn quân đội được đưa ra sau khi văn phòng của ông Hegseth chỉ đạo tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy Bộ Tư lệnh Âu Châu của Mỹ, giảm quân số trên lục địa. Ông cho biết quyết định đó là “khá gần đây” và “có lẽ trong vòng hai tuần qua”.

LaNeve cũng xác nhận rằng một số thành phần của lữ đoàn và trang thiết bị đã có mặt ở Âu Châu hoặc đang trên đường đến đó khi Hegseth hủy bỏ kế hoạch triển khai.

Driscoll không giải thích thêm về động thái này, nhưng cho biết quân đội sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch dựa trên “sở thích” của các chỉ huy khu vực hoặc Bộ trưởng Quốc phòng. Ông nói: “Điều này không nhằm mục đích che giấu sự thật, mà chỉ muốn nói rằng kiểu thảo luận này diễn ra suốt cả năm”.

Việc điều động quân đến Ba Lan là quyết định mới nhất thu hút sự chú ý từ phe diều hâu trong đảng của Tổng thống Trump. Chính quyền đã quyết định rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức vào tháng trước, một động thái diễn ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng Mỹ đang “tự làm nhục” mình với cuộc chiến tranh Iran. Họ cũng quyết định không thay thế một lữ đoàn đã rời Rumani vào cuối năm ngoái.

Tổng thống Trump từ lâu đã chỉ trích các quốc gia Âu Châu, cho rằng họ được hưởng lợi miễn phí từ chi tiêu quốc phòng của Mỹ, mặc dù ông từng ca ngợi Ba Lan là một “đồng minh kiểu mẫu” vì ngân sách quân sự tăng cao của nước này.

Một số đồng minh của Tổng thống Trump tại Quốc hội cho rằng việc điều động quân đội ồ ạt ở Âu Châu đang làm suy yếu NATO và cả Quốc hội.

“Tôi có thể không đại diện cho 100% người trong ủy ban này, nhưng tôi nghĩ tôi đại diện cho quan điểm của đại đa số,” Bacon nói về việc hủy bỏ kế hoạch điều quân đến Ba Lan. “Chúng tôi bất đồng quan điểm.”

Ông Adam Smith, Dân biểu đảng Dân chủ hàng đầu trong ủy ban đến từ Washington, lập luận rằng các lãnh đạo quân đội cần phải đưa ra câu trả lời thẳng thắn cho các nhà lập pháp.

“Câu trả lời duy nhất tôi có là, ‘Họ bảo chúng tôi làm thế.’ Được rồi, tại sao?” Smith nói với các tướng lĩnh quân đội. “Nếu có chiến lược nào đằng sau đó, thì các ông phải biết và phải có khả năng truyền đạt lại cho chúng tôi.”

[Politico: ‘Slap in the face': Republicans skewer Pentagon over Poland move]

6. Tàu USS Ford trở về từ Trung Đông sau gần một năm lênh đênh trên biển.

Hàng Không Mẫu Hạm USS Gerald R. Ford, Hàng Không Mẫu Hạm lớn nhất thế giới, đã trở về Virginia sau chuyến triển khai kéo dài 11 tháng, trong đó có vai trò hỗ trợ cuộc chiến ở Iran và việc bắt giữ cựu tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Chiến hạm và hai tàu khu trục hộ tống đã cập cảng Căn cứ Hải quân Norfolk vào sáng thứ Bảy, trên tàu có khoảng 5.000 binh sĩ. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã có mặt để đón tiếp các tàu này.

Theo US Naval Institute News, một cơ quan truyền thông do Viện Hải quân Hoa Kỳ, một tổ chức phi lợi nhuận, điều hành, Hàng Không Mẫu Hạm Ford đã trải qua 326 ngày trên biển, nhiều nhất trong 50 năm qua và phá kỷ lục về thời gian triển khai dài nhất sau Chiến tranh Việt Nam.

Khi tàu Ford lần đầu rời bờ biển Virginia vào tháng 6, nó hướng đến Địa Trung Hải. Sau đó, nó được chuyển hướng đến vùng biển Caribe vào tháng 10 như một phần của đợt tăng cường lực lượng hải quân lớn nhất trong khu vực trong nhiều thế hệ.

Hàng Không Mẫu Hạm này đã tham gia chiến dịch quân sự hồi tháng Giêng để bắt giữ Maduro. Sau đó, nó tiếp tục tham gia nhiều trận chiến hơn, tiến về Trung Đông khi căng thẳng với Iran leo thang. Tàu Ford đã tham gia những ngày đầu của cuộc chiến tranh Iran từ Địa Trung Hải trước khi đi qua kênh đào Suez và tiến vào Biển Đỏ vào đầu tháng Ba.

[CBSNews: USS Ford returns from Middle East after nearly a year at sea]

7. Lãnh đạo Moldova phản bác việc Putin cấp hộ chiếu cho cư dân Transnistria.

Putin đã đơn giản hóa quy trình cấp quốc tịch cho cư dân vùng Transnistria của Moldova, điều mà Tổng thống Moldova Maia Sandu kịch liệt chỉ trích là công cụ huy động lực lượng cho cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga.

Hôm thứ Sáu, Putin đã ký một sắc lệnh cho phép cư dân của vùng ly khai Moldova có được quốc tịch Nga mà không cần phải cư trú tại Nga hoặc nói tiếng Nga.

Hôm thứ Bảy, Sandu đã phản bác, nói rằng “có lẽ họ cần thêm người để gửi đến cuộc chiến ở Ukraine.”

Bà cho rằng đó là một trong những chiến thuật của Nga nhằm đe dọa Moldova về những nỗ lực tái hòa nhập Transnistria, một khu vực do Mạc Tư Khoa hậu thuẫn ở phía đông Moldova, nơi quân đội Nga đóng quân kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

“Kể từ khi chiến tranh ở Ukraine bắt đầu, hầu hết người dân trong khu vực đã nhập quốc tịch Moldova vì họ cảm thấy an toàn hơn khi mang quốc tịch Cộng hòa Moldova chứ không phải quốc tịch Nga”, Sandu phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Tallinn.

Moldova được cấp quy chế ứng cử viên Liên Hiệp Âu Châu vào năm 2022 và chính thức bắt đầu đàm phán gia nhập khối vào năm 2024. Đảng Hành động và Đoàn kết thân Âu Châu của Sandu nắm giữ đa số áp đảo trong nước sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2025 bất chấp chiến dịch can thiệp hỗn hợp từ Nga.

Khi được hỏi liệu Putin có thể ngăn cản Moldova gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vì vụ việc Transnistria hay không, Sandu trả lời rằng “chỉ có Liên Hiệp Âu Châu mới có thể quyết định Moldova có thể trở thành thành viên của Liên Hiệp Âu Châu hay không. Nga không liên quan gì đến chuyện này.”

[Politico: Moldova leader pushes back on Putin offering passports to Transnistria residents]

8. Theo truyền thông nhà nước Iran, thị trường chứng khoán nước này sẽ mở cửa trở lại vào thứ Ba.

Hãng thông tấn nhà nước Iran, gọi tắt là IRNA cho biết, thị trường chứng khoán Iran sẽ mở cửa trở lại vào thứ Ba.

Ông Hamid Yari, Phó Giám đốc Giám sát các Sở Giao dịch Chứng khoán và các Tổ chức Phát hành Chứng khoán thuộc Tổ chức Chứng khoán và Giao dịch, cho biết với hãng thông tấn IRNA rằng thị trường chứng khoán đã đóng cửa vào đầu cuộc chiến với Mỹ và Israel để bảo vệ tài sản của các cổ đông và tạo điều kiện cho thông tin chính xác.

Ông cho biết kế hoạch đã được lập ra để sẵn sàng bắt đầu giao dịch cổ phiếu và các công cụ liên quan.

Ông Yari cho biết: “Với việc mở cửa trở lại thị trường chứng khoán, chúng ta sẽ chứng kiến sự hoàn tất các hoạt động của tất cả các bộ phận trong thị trường vốn”.

[CBSNews: Iran's stock market will reopen on Tuesday, state media says]

9. Theo báo cáo của IAEA, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đã phải dựa vào đường dây điện dự phòng bên ngoài trong gần 2 tháng.

Ngày 14 tháng 5, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA báo cáo rằng nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở đông nam Ukraine đã phải dựa vào một đường dây điện dự phòng duy nhất bên ngoài trong hơn bảy tuần, một lần nữa đặt sự an toàn của nhà máy vào tình trạng nguy hiểm.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất Âu Châu và nằm trong số 10 nhà máy lớn nhất thế giới. Nhà máy này đã bị quân đội Nga xâm lược từ năm 2022, cùng với nhiều vùng rộng lớn thuộc tỉnh Zaporizhzhia.

IAEA cho biết họ đang tiếp tục đàm phán với Ukraine và Nga để đạt được thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tạm thời cần thiết cho việc sửa chữa cơ sở hạ tầng điện lực ngoài khu vực.

Đường dây điện chính của nhà máy đã bị ngắt vào ngày 24 tháng 3. Kể từ đó, nhà máy đã trải qua ba lần mất điện hoàn toàn khi đường dây dự phòng cũng bị ngắt.

Từ năm 2022, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA của Liên Hiệp Quốc đã thành lập các phái bộ để giám sát an toàn hạt nhân tại các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine, bao gồm cả nhà máy Zaporizhzhia đang bị tạm chiếm.

Ukraine đã nhiều lần cảnh báo rằng việc xâm lược nhà máy này là một trong những mối đe dọa lớn nhất trong chiến tranh, không chỉ đối với Ukraine mà còn trên toàn thế giới.

[Kyiv Independent: Zaporizhzhia nuclear plant relies on off-site backup power line for almost 2 months, IAEA reports]

10. Phải chăng Vladimir Putin đã mệt mỏi với cuộc chiến của Nga ở Ukraine?

Sau khi chủ trì cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng nhỏ nhất trong suốt nhiệm kỳ của mình, Putin đã thay đổi lập trường về cuộc chiến của nước ông với Ukraine.

“Tôi nghĩ chiến tranh ở Ukraine sắp kết thúc rồi”, Putin nói với các nhà báo vào ngày 9 tháng 5 – một tuyên bố thu hút sự chú ý vì đây là tuyên bố đầu tiên thuộc loại này trong bốn năm.

Putin cũng tránh sử dụng nhiều luận điểm mang tính tự mãn thường thấy trong các lần xuất hiện trước công chúng. Và có lẽ lần đầu tiên sau nhiều năm, ông công khai gọi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy là “Tổng thống Zelenskiy”.

Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga, nhận xét rằng “Đây là cách dùng từ hơi mới từ Putin”. Trong những năm trước, Putin thường xuyên mô tả tổng thống Ukraine là một “kẻ nghiện ma túy theo chủ nghĩa tân Quốc xã”.

Những phát biểu này được đưa ra vào thời điểm Nga đang phải đối mặt với áp lực quân sự, kinh tế và chính trị ngày càng gia tăng bất chấp các chiến dịch tấn công vẫn tiếp diễn ở Ukraine.

Tuy nhiên, vài ngày sau, Nga lại phát động một cuộc tấn công hỏa tiễn quy mô lớn khác nhằm vào Ukraine, khiến hàng chục thường dân ở Kyiv thiệt mạng và bị thương.

“ Do đó, tuyên bố của ông ấy nên được hiểu là chủ nghĩa dân túy mang tính chiến thuật: nói với người Nga rằng kết cục đã hiện hữu, đồng thời nói với Ukraine và phương Tây rằng cái giá phải trả cho kết cục đó vẫn là sự đầu hàng về chính trị”, Khodorkovsky cho biết.

Để hiểu được tầm quan trọng của những phát ngôn của Putin, cần phải hiểu cách thức vận hành quyền lực ở nước Nga hiện đại.

Nga được mô tả là một chế độ chuyên chế cá nhân – một hệ thống trong đó quyền lực chính trị tập trung gần như hoàn toàn vào tay một cá nhân duy nhất.

Trên thực tế, điều này trên hết có nghĩa là: cuộc chiến của Nga tiếp diễn vì đích thân Putin muốn nó tiếp diễn.

Thực tế đó cũng giải thích tại sao Tổng thống Donald Trump đã không thể đạt được bất kỳ bước đột phá đáng kể nào trong các cuộc đàm phán hòa bình bất chấp nhiều lần tiếp cận Mạc Tư Khoa.

Đường lối của Tổng thống Trump — tập trung vào đàm phán, nới lỏng trừng phạt và các biện pháp khuyến khích ngoại giao — cuối cùng cũng vấp phải cùng một trở ngại: chính là Putin.

Tổng thống Nga đã bác bỏ các đề xuất đòi hỏi sự thỏa hiệp, đồng thời vẫn kiên quyết giữ vững những yêu cầu tối đa mà Ukraine cho là không thể chấp nhận được.

Chính Putin đôi khi đã công khai ám chỉ đến logic tâm lý đằng sau tâm lý thời chiến của Điện Cẩm Linh.

“Khi mọi thứ yên bình… chúng ta sẽ cảm thấy nhàm chán — chúng ta muốn có chút hành động,” ông nói trong cuộc họp báo thường niên năm 2024.

Điện Cẩm Linh phát động cuộc xâm lược với kỳ vọng giành chiến thắng nhanh chóng. Thay vào đó, họ phải đối mặt với một cuộc chiến kéo dài không có hồi kết rõ ràng và những lo ngại về an ninh ngay trong nội bộ nước Nga.

“Tuy nhiên, ngay khi cuộc chiến bắt đầu, mọi thứ sẽ ào ào vụt qua đầu bạn — đạn pháo và đạn súng bay vèo vèo — và đột nhiên mọi thứ trở nên đáng sợ, kinh hoàng. Nhưng không phải là hoàn toàn kinh hoàng.”

Quan điểm đó giúp giải thích tại sao ngay cả những nhượng bộ đáng kể do Washington đưa ra — bao gồm các cuộc thảo luận về việc nới lỏng trừng phạt và công nhận sự xâm lược Crimea của Ukraine — cũng không thể đưa Mạc Tư Khoa tiến gần hơn đến việc chấm dứt chiến tranh.

Theo các nhà phê bình, đối với Putin, chính sách ngoại giao mang tính giao dịch của Tổng thống Trump khó có thể thay đổi căn bản cách tính toán của Điện Cẩm Linh vì xét cho cùng cuộc chiến hiện chưa trực tiếp đe dọa đến tài sản cá nhân hay quyền lực của Putin.

Tuy nhiên, thực tế chiến trường mà Nga phải đối mặt ngày nay khác hẳn với tham vọng mà Mạc Tư Khoa từng có khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Khi Nga phát động cuộc chiến tổng lực vào tháng 2 năm 2022, Putin dự đoán sự sụp đổ nhanh chóng của lực lượng kháng chiến Ukraine. Quân đội Nga tiến về Kyiv, Kharkiv và miền nam Ukraine với giả định rằng chính phủ sẽ nhanh chóng sụp đổ.

Thay vào đó, Nga đã bị đẩy lùi.

Lực lượng Nga đã rút khỏi miền bắc Ukraine vào mùa xuân năm 2022 sau khi thất bại trong việc chiếm Kyiv, và kể từ đó, Mạc Tư Khoa đã gặp khó khăn trong việc đạt được bất kỳ bước đột phá nào có khả năng thay đổi cục diện chiến tranh.

Sau hơn bốn năm tiến hành cuộc xâm lược toàn diện, chiến tuyến phần lớn đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao khốc liệt.

Những tháng gần đây, Nga hầu như không có bất kỳ sự thay đổi lãnh thổ nào đáng kể.

Đồng thời, Ukraine đã mở rộng đáng kể chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng của Nga.

Hầu như mỗi đêm, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đều tấn công vào các nhà máy lọc dầu, phi trường quân sự, kho đạn dược và các cơ sở công nghiệp nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga.

Một trong những chiến lược trọng tâm của Điện Cẩm Linh trong thời chiến — cố gắng làm suy yếu tinh thần của người Ukraine thông qua các cuộc tấn công có hệ thống vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong mùa đông — đã không tạo ra sự sụp đổ mà Mạc Tư Khoa mong muốn.

Khodorkovsky cho biết Nga ngày càng phải đối mặt với áp lực cả trên chiến trường lẫn trong nền kinh tế.

“Nga đang mất đi nhiều binh lính hơn số lượng có thể thay thế nếu không áp dụng chế độ quân dịch toàn diện,” Khodorkovsky nói.

Theo ông, Điện Cẩm Linh dựa vào các tù nhân, những lính đánh thuê ngắn hạn, chiến binh nước ngoài và những tình nguyện viên được trả tiền để duy trì các hoạt động tấn công.

Khodorkovsky nói thêm: “Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine thường xuyên tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, điều này hiệu quả hơn nhiều trong việc làm chậm nền kinh tế của nước này so với các biện pháp trừng phạt.”

Điện Cẩm Linh phát động cuộc xâm lược với kỳ vọng giành chiến thắng nhanh chóng. Thay vào đó, họ phải đối mặt với một cuộc chiến kéo dài không có hồi kết rõ ràng và những lo ngại về an ninh ngay trong nội bộ nước Nga.

Nỗi lo sợ ngày càng tăng của Putin

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự lo lắng của Điện Cẩm Linh đã xuất hiện trên mạng.

Sau vụ ám sát lãnh đạo Iran và việc bắt giữ nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro, chính quyền Nga đã tăng cường các biện pháp hạn chế truy cập internet.

Kể từ tháng 5 năm 2025, Nga đã trải qua tình trạng gián đoạn dịch vụ internet cố định và di động định kỳ ở nhiều khu vực.

Vào tháng 3 năm 2026, chính quyền bắt đầu cắt mạng internet di động và Wi-Fi công cộng tại chính Mạc Tư Khoa. Các biện pháp hạn chế tương tự sau đó lan rộng ra khắp tỉnh Mạc Tư Khoa.

Theo trang tin độc lập Bell của Nga, quyền kiểm soát cơ sở hạ tầng internet đã chuyển sang cho Cục An ninh Liên bang, gọi tắt là FSB, chi nhánh chịu trách nhiệm chống khủng bố và “bảo vệ trật tự hiến pháp”.

Sự thay đổi này trùng hợp với các biện pháp trấn áp mạnh tay hơn đối với các dịch vụ VPN và sự gián đoạn hoạt động của WhatsApp và Telegram.

Các nguồn tin được tờ Bell trích dẫn mô tả sự phát triển này là một bước chuyển đổi lớn trong đường lối của Điện Cẩm Linh đối với quản trị kỹ thuật số.

Trước đây, các bộ phận kỹ thuật chịu trách nhiệm giám sát việc điều tiết internet. Nhưng hiện nay, theo các báo cáo, các cấu trúc an ninh mang tính chính trị đang chi phối hệ thống này.

Nỗi lo sợ đó càng trở nên rõ rệt hơn trước cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng của Nga.

Từ ngày 5 tháng 5, chính quyền đã cắt dịch vụ internet di động tại Mạc Tư Khoa và St. Petersburg với lý do lo ngại về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Chỉ vài ngày trước cuộc duyệt binh, một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một tòa nhà ở thủ đô Nga, làm dấy lên lo ngại rằng ngay cả sự kiện mang tính biểu tượng nhất của Điện Cẩm Linh cũng không thể được bảo đảm an ninh tuyệt đối.

Ngày Chiến thắng vẫn là trọng tâm trong huyền thoại chính trị của Putin.

“Điện Cẩm Linh đang nghiêm chỉnh cân nhắc việc tìm cách giải quyết vấn đề.”

Cuộc duyệt binh nhằm mục đích phô trương sức mạnh quân sự của Nga. Tuy nhiên, bất kỳ sự gián đoạn nào — hoặc một cuộc tấn công gần đó — đều có thể tạo ra một hình ảnh kém kiểm soát hơn: lực lượng an ninh vội vã di tản tổng thống Nga, điều này khó có thể là biểu tượng mà Điện Cẩm Linh muốn thể hiện.

Mạc Tư Khoa đã đề nghị Mỹ can thiệp để bảo đảm cuộc duyệt binh diễn ra an toàn.

Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố một lệnh ngừng bắn tạm thời liên quan đến sự kiện này, trong khi Tổng thống Zelenskiy chính thức ký một sắc lệnh “cho phép” cuộc duyệt binh diễn ra mà không có các cuộc tấn công của Ukraine.

Đồng thời, Ukraine đã đạt được thỏa thuận trao đổi tù binh với Mạc Tư Khoa.

“Chúng tôi đã đánh đổi việc Mạc Tư Khoa không có máy bay điều khiển từ xa ngày 9 tháng 5 để đổi lấy 1.000 tù nhân”, một quan chức cao cấp của Ukraine nói.

Sau đó, Putin dành lời khen đặc biệt cho các nhà lãnh đạo nước ngoài “dũng cảm”, những người bất chấp nỗi lo sợ bị tấn công, vẫn chọn xuất hiện tại quảng trường chính của Mạc Tư Khoa để tham dự cuộc duyệt binh.

Những diễn biến như vậy dường như cũng định hình dư luận trong nước Nga.

Mặc dù tỷ lệ ủng hộ ở các quốc gia độc tài chỉ cung cấp thông tin hạn chế về sự ủng hộ thực sự dành cho các nhà lãnh đạo quốc gia, nhưng các chỉ số rộng hơn có thể cho biết nhiều hơn.

Theo Quỹ Dư luận Công chúng thân chính phủ Nga, tỷ lệ người Nga cho rằng những người xung quanh họ đang cảm thấy lo lắng đã tăng lên 53%, trong bối cảnh các hạn chế về internet và các cuộc thảo luận mới về khả năng huy động lực lượng.

Con số này đáng chú ý vì nó cao hơn bảy điểm phần trăm so với tháng 8 năm 2024, thời điểm Ukraine phát động cuộc xâm lược vào tỉnh Kursk của Nga.

Bầu không khí đó đã tạo nên bối cảnh cho những phát ngôn ôn hòa hơn của Putin.

Các nhà phân tích cảnh báo không nên hiểu những phát ngôn của Putin như bằng chứng cho thấy Điện Cẩm Linh đã từ bỏ mục tiêu chiến tranh của mình.

Các yêu cầu đàm phán cốt lõi của Nga về cơ bản vẫn không thay đổi.

Mạc Tư Khoa vẫn khăng khăng đòi Ukraine nhượng bộ về lãnh thổ, công nhận các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và giải quyết những gì Điện Cẩm Linh gọi là “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc chiến.

Nga tiếp tục điều bộ binh tấn công các vị trí của Ukraine trên toàn bộ mặt trận và phóng nhiều đợt hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự ở phía sau.

Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng Điện Cẩm Linh ngày càng nhận ra rằng giai đoạn hiện tại của cuộc chiến tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Khodorkovsky cho biết những dấu hiệu mệt mỏi vì chiến tranh đang ngày càng trở nên rõ rệt hơn ở Nga.

Mặc dù nền kinh tế Nga “không sắp sụp đổ”, ông lưu ý rằng lực lượng Nga đang tiến quân “với tốc độ bằng một nửa so với năm ngoái” trong khi đang phải vật lộn để bù đắp những tổn thất.

“Việc tiến hành chiến tranh đang trở nên khó khăn hơn đối với Putin,” Khodorkovsky nói.

Theo ông, Điện Cẩm Linh dường như đang tìm cách để cuối cùng biến việc rút khỏi cuộc chiến thành một chiến thắng, bất chấp việc không đạt được các mục tiêu đã đề ra.

Khodorkovsky lưu ý các báo cáo cho rằng chính quyền tổng thống Nga đã bắt đầu chuẩn bị các thông điệp trong nước để trình bày bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai như một thành công.

“Điều này cho thấy Điện Cẩm Linh đang nghiêm chỉnh cân nhắc việc tìm ra giải pháp,” ông nói.

Tương tự, Khodorkovsky lập luận rằng những lời lẽ đó có thể một phần nhắm vào Tổng thống Trump bằng cách miêu tả Nga là nước sẵn sàng đàm phán trong khi coi Ukraine là trở ngại cho hòa bình.

Kể từ đó, chính Điện Cẩm Linh đã cố gắng xoa dịu những kỳ vọng.

Ngày 12 tháng 5, khi được hỏi liệu những phát ngôn của Putin có nghĩa là chiến tranh sắp kết thúc hay không, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Mạc Tư Khoa nhận thấy những dấu hiệu cho thấy chiến tranh đang tiến gần đến hồi kết nhưng từ chối thảo luận về mốc thời gian cụ thể.

“Hiện tại, chúng tôi chưa thể thảo luận về bất kỳ chi tiết cụ thể nào trong bối cảnh này,” Peskov nói.

Khodorkovsky cho rằng Putin không phải đang ra hiệu đầu hàng hay kiệt sức, mà là đang cố gắng quản lý về mặt chính trị sự mệt mỏi ngày càng tăng của công chúng.

“Ông ấy biết rằng xã hội Nga ngày càng mong muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng chủ yếu là trên những điều kiện không khiến người ta cảm thấy như bị đánh bại”, Khodorkovsky nói.

“Điện Cẩm Linh có thể đang đánh giá lại cách thức quản lý cuộc chiến, nhưng chưa phải là các mục tiêu cốt lõi của nó.”

[Kyiv Independent: Is Vladimir Putin getting tired of Russia's war in Ukraine?]

11. Chương trình trợ cấp thế chấp nhà ở cho người Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm sẽ tiếp tục cho đến khi chiến tranh kết thúc.

Phó Thủ tướng Nga Marat Khusnullin cho biết trong một cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti được đăng tải ngày 14 tháng 5 rằng chương trình cho vay thế chấp được trợ cấp dành cho người Nga muốn mua nhà ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm sẽ tiếp tục cho đến khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” kết thúc.

Khusnullin cho biết mức trợ cấp mua nhà ở tại các khu vực được gọi là “vùng mới” là 2%.

Hội đồng thành phố Mariupol, hoạt động lưu vong kể từ khi Nga xâm lược thành phố vào năm 2022, đã công bố một báo cáo vào ngày 21 tháng 4 cho biết chính quyền xâm lược của Nga tiếp tục xây dựng các tòa nhà dân cư bằng cách sử dụng các khoản thế chấp để bán lại trong thành phố.

Theo báo cáo, trích dẫn lời ông Sergey Mityagin, tổng giám đốc Viện Quy hoạch Không gian Thống nhất của Nga, 75% số căn nhà được mua bởi người Nga, trong khi chỉ có 25% được mua bởi cư dân của các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga xâm lược.

Theo báo Vedomosti thân Cẩm Linh đưa tin ngày 17 tháng 3, trích dẫn kế hoạch của chính phủ về phát triển các tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson, chính quyền Nga đặt mục tiêu di dời gần 114.000 công dân đến các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine vào năm 2045.

[Kyiv Independent: Subsidized mortgage program in occupied territories for Russians will continue until war ends]

NewsUKMor18May2026